ބައްޕަ ދިޔުމުން އަހަރެމެން ތިންބެއިންނަށްވެސް ހަމަޖެހުމުގެ ފުން ނޭވާއެއް ލެވުނެވެ. ބައްޕަ ލޯމަތިން ގެއްލުމާއިއެކު، މަންމަ ބާރަށް ރޯން ފެށިއެވެ. އެ ރުއިމުގައިވަނީ، ހިތަށް ހަމަޖެހުމެއް ލިބުނުކަމުގެ ހިތްހަމަޖެހުމެވެ. އެވަޤުތު އަހަރެމެން ތިންބެއިންވެސް މަންމަ ކައިރިއަށް ޖެހިލާފާ، ގައިގާ ބައްދާލީމެވެ. މަންމައަށް ސާބަސް ދިނުމުގެ ގޮތުންނެވެ. ކޮންމެ މީހެއްގެ މޫނުމަތީގައިވެސް ވަނީ، އުފާވެރިކަމުގެ ހިނިތުންވުމެއް ވެރިވެފައެވެ. ހިތުގައިވާ ޝުޢޫރު ފާޅުކުރުމަށްޓަކާ އެއްވެސް ލަފުޒެއްގެ ބޭނުމެއް ނެތްކަހަލައެވެ. އެހެންނަމަވެސް އަހަރެންގެ ހިތް ތަކުރާރުކޮށް ބުނަމުން ގެންދިޔައީ ބައްޕަ އޭގެ ބަދަލު ކޮންމެވެސް ގޮތަކަށް ހިފާނެ ކަމުގައެވެ. ޖުމާނާއަށް އަހަރެން ވިސްނަމުން ގެންދިޔަ އެއްޗެއް އެނގުނު ކަހަލައެވެ. އެހެނީ މަޑުމަޑުން އިނދެފައި އަހަރެންގެ ގައިގާ ކޮށްޓާލިއެވެ. އަދި ސުވާލުގެ ނަޒަރަކުން އަހަރެންނާއި ދިމާއަށް ނިތް އެއްލިއެވެ. އެއްވެސް ކަމެއް ނުވާކަމަށް ބުނުމުގެ ގޮތުން އަހަރެންގެ ބޯ މަޑުމަޑުން ދެއަތަށް ހޫރާލީމެވެ. އެހެންނަމަވެސް ޖުމާނާ އެކަން ޤަބޫލުކުރަން ބޭނުންނުވާ ކަހަލައެވެ. އެވަޤުތު ޖުވޭދާގެ ހިތުގައިވާ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްލިއެވެ. ”ދޮންބޭ، ބައްޕަ އަދި އަންނާނެތަ؟ މަންމަ ގައިގަ ޖަހާނެތަ؟“ އެއީ ޖަވާބުދޭން ނޭންގޭ ސުވާލެކެވެ. އަހަރެންނާއި ޖުމާނާ، އެކަކު އަނެކަކާއި ދިމާއަށް ބަލައިލާފާ، ޖުވޭދާ ކުރި ސުވާލަށް ޖަވާބުދޭން ގަސްތު ކުރީމެވެ. ”ކޮއްކޮ ކަންބޮޑުނުވޭ. ބައްޕައަކަށް ދެނެއް އެއްވެސް ކަމެއް ނުކުރެވޭނެ. އެއަށްވުރެ އަހަރުމެންގެ މަންމަ މާ ހިތްވަރުގަދަ ވާނެ. ދޯ މަންމާ.“ ޖުމާނާ މަންމައާއި ދިމާއަށް ބަލައިލަމުން ބުނެލިއެވެ. އެހެންނަމަވެސް މަންމައަކަށް އެސުވާލަށް ދޭނެ ޖަވާބެއް ނޭންގުނެވެ. އެހެނީ އެވަޤުތު މަންމައަށް ލިބުނު ހިތްވަރަކުން އެހުރިހާ އެއްޗެއް ކިޔެއްކަމަކު، ދެން ކުރިޔަށް ވާނެގޮތެއް ޚުދު މަންމައަކަށްވެސް ނޭންގެއެވެ. އެހެނީ މިހާރު މަންމަވެސް އެއިނީ ހިތް ބިރުގަތްފައެވެ. ދެން ބައްޕަ ކަންތައް ކުރާނެގޮތް ނޭންގޭތީއެވެ.
ޖެހިގެން އައި ދުވަހު އަހަރެން މަންމަ ގޮވައިގެން ހޮސްޕިޓަލަށް ދިޔައީމެވެ. އަހަރެމެން ދެމައިން ދިޔައީ ސީދާ ލެބޯޓަރީއަށެވެ. ހިތުގައިވަނީ ބިރުވެރި ކަމެކެވެ. ހަމައެއާއެކީ، މަންމަގެ ޓެސްޓުތަކުގެ ޙަޤީޤަތް އެއްވެސް މީހަކަށް އެނގިދާނެކަމުގެ ކަންބޮޑުވުންވެސް އޮތެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެފަދަ ކޮންމެ ކަމެއްގެ ފަރުވާއަކީ ވަރަށް ސިއްރިއްޔާތުގައި ކުރެވޭކަމެއްކަންވެސް އަހަރެންނަށް އެނގެއެވެ. ކިޔޫ ނަންބަރު ޖެހެންދެން އަހަރެމެން އިށީންދެގެން އިން އިރުވެސް މަންމަގެ ހަށިގަނޑުގައި ހުން ހުރިކަން އަހަރެންނަށް އެނގެއެވެ. އެހެނީ މަންމަ އިނީ ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ތުރުތުރު އަޅައަޅައެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެހުރިހާ ކަމެއް ވީހާވެސް އަވަހަކަށް ނިންމާލަން ބޭނުންވީތީ އެދުވަހު މަންމަ ގޮވައިގެން ދިޔައީއެވެ. ވީހާވެސް އަވަހަކަށް ފަރުވާއެއް ލިބެނީވެސް އޭރުންތާއެވެ. ހުރިހާ ޓެސްޓުތަކެއް ހަދާ ނިމުމުން މަންމަ ގޮވައިގެން ގެއަށް އައިސް ވަތްއިރު ބައްޕަ އިނީ އާދައިގެ މަތިން އޭނާ އިށީންދެގެން އިންނަ ބޮޑުގޮނޑީގައެވެ. އެއްފައި މައްޗަށް އަނެއްފައި ލާ، ދެއަތް ފުޅާކޮށްލައިގެން އިންއިރު ހީވަނީ ރަސްކަލަކު އޭނާގެ ތަހުތުގައި ވެޑުވިފައި އިންހެނެވެ. ބަލާބެލުމަށް ބައްޕަ އެއިނީ މަންމަގެ އިންތިޒާރުގައެވެ. އެހެންނަމަވެސް ބައްޕަގެ ވިސްނުމުގައި އޮތީ ކޮންއެއްޗެއްކަމެއް ނޭންގެއެވެ. މެންދުރު ކުރީގެ ވަޤުތަކަށް ވީތީ ކޮއްކޮމެންވެސް ވީ ސްކޫލްގައެވެ. ބައްޕަ ބޭނުންގޮތަކަށް ކަންކަން ކޮށްލަން މިއަށްވުރެ ވަކި ފަސޭހަ ވަޤުތެއް ނޯންނާނެކަން ބައްޕައަށް އެނގޭތީ ކަމަށްވެސް ވެދާނެއެވެ. ”މިއޮއް ވަޑައިގަތީނު ރަނި ކަމަނާ. އަސްތާ ހަށިފާރަވެރިޔާވެސް އަރިހުގަ އެބަހުރިދޯ.“ ބައްޕަ ބުނި އެއްޗަކަށް މަންމަ ރައްދުދޭން ބޭނުންނުވި ކަހަލައެވެ. އެހެނީ އެ ވާހަކަތަކަށް ބީރުކަންފަތެއް ދެމުން މަންމަ ގޮސްވަނީ ކޮޓަރިއަށެވެ. ހަމަ އެވަޤުތު ބައްޕަ ފުންމައިގެން ތެދުވެ މަންމަގެ ފަހަތުން ހިނގައިގަތެވެ. އެ މަންޒަރު ބަލާކަށް އަހަރެންނަކަށް ދުރަކު ނުހުރެވުނެވެ. ދުވެފައިކަހަލަ ގޮތަކަށް ގޮސް ބައްޕަގެ ކުރިމައްޗަށް އަރާ ދެއަތް ފުޅާކޮށް ދަމާލީމެވެ. ”މި ހަށިފާރަވެރިޔާ ހުއްޓާ އެހާ ފަސޭހައެއްކޮން އަހަރެންގެ މަންމަޔަކާ ކައިރިއެއް ނުވެވޭނެ.“ ހަމަޖެހިލާފާ އަހަރެން ބުނެލީމެވެ. ”ކަލޭގެ ގައިގަ އަތްލައިގެން އަހަރެންގެ އަމިއްލަ ނަފްސު ހަޑިކުރާކަށް ބޭނުމެއް ނޫން. ހަމަ މިހާރު މިތަނުން ދުރަށްދޭ.“ ބައްޕަގެ ފުރަތަމަ ޖުމުލައިން އަހަރެންނަށް އުނދަގޫވިއެވެ. އެހެނީ، އަހަރެންނަކީ މުޑުދާރު މީހެއްކަމަށް ސިފަކުރުން އަހަރެންނަކަށް ކަމަކު ނުދިޔައެވެ. އެހެންނަމަވެސް މިވަޤުތު މަންމަގެ ޙާލަތާއިމެދު ވިސްނާލާފައި އަހަރެން ހަމަޖެހެން މަސައްކަތް ކުރީމެވެ. ”ކަލޭ ކޮންމެ އެއްޗެއް ކިޔަސް އަހަރެން ކަންބޮޑެއް ނުވާނެ. ހިތުން އަހަރެން ރުޅިއަރުވަން ދޯ ތި އުޅެނީ. އޭރުންތާ އަހަރެން މިތަނުން ދުރަށްލެވޭނީ. ހީނުކުރާތި ބުއްދީގެ ބޭނުންކުރަން އެނގޭނީ ކަލެއަށް އެކަންޏޭ.“ މީގެ ކުރިން އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް ”ކަލޭ“ ކިޔާފަ ބައްޕައަކާއި މުޚާތަބެއް ނުކުރަމެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެންގެ ރައްދު އަޑުއިވިފާ ބައްޕަކައިރިއަށް އައީ އަމަށަކު ރުޅިއެއް ނޫނެވެ. އެހެނީ އަހަރެންނާއި ދިމާއަށް ފުންމައިގެން އައީ ގޮށްމުށް މަޅައިގެންނެވެ. ކޮންމެސް ވަރަކަށް ޖެހިލުންވާ ގޮތްވެސް ވިއެވެ. އެހެން އެއްވެސް ކަމެއް ވެގެންނެއް ނޫނެވެ. ގޭތެރޭގައި މަރާމާރީ ހިންގަން އަހަރެން ބޭނުންނުވީތީއެވެ.
”މާގިނަ ވާހަކަ ނުދައްކާ ތިތަނުން ދުރަށްދޭ. އަހަރެން ބޭނުން ޝަރީފާޔާ ވާހަކައެއް ދައްކާލަން.“ އަހަރެން ދުރަށް ޖައްސާލަން މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ގަސްތުގައި އަތްދިއްކޮށްލަމުން، ކުރިޔަށް ޖެހިލަން ބައްޕަ މަސައްކަތް ކުރިއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އަހަރެން ހުރީ ސާބިތުކަންމަތީގައެވެ. އަދި ކުރިޔަށް ޖެހިލުމާއިއެކު، ބައްޕަ އިތުރު ފިޔަވަޅެއް ކުރިޔަށް އެޅިޔަނުދިނުމަށް، ހުރަސްއެޅީމެވެ. އެވަޤުތު އަހަރެން ކުޑަކޮން ހައިރާންވިއެވެ. އެހެނީ މާބޮޑު ބާރެއް އަޅަން ނޫޅެ، ބައްޕަ ފަހަތަށް ޖެހިލިއެވެ. އަދި ފާޑަކަށް ބަލައިލުމާއިއެކު އަނބުރާ ދިޔައީއެވެ. އެނބުރި ދިޔައިރުވެސް ހުރި ފާޑަކަށް އަހަރެންނާއި ދިމާއަށް ބަލަހައްޓައިގެންނެވެ. އެވަޤުތު އަހަރެންގެ ހިތް ބުނަމުން ގެންދިޔައީ، ނުރައްކާތެރި ތޫފާނެއް އަންނަން އުޅޭކަމުގެ ޢިޝާރާތެއް އެބަވާކަމަށެވެ. އެހެނީ އަހަރެންނަށްވެސް މިހާރު ހުރީ، ބައްޕަ ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ދަސްވެފައެވެ. އަނަގައިން ނުބެނެ ދިޔަކަމަށް ވަންޏާ، ދެން އަންނަނީ ބޮޑު ހާޖަނަކައިގެންނެވެ.
ބައްޕަ ދިޔުމުން އަހަރެން ގޮސް މަންމަގެ ކޮޓަރިއަށް ވަދެލީމެވެ. މަންމަ އޮތީ އެނދުގައި އޮށޯވެލައިގެންނެވެ. ގައިގާ ރަޖާ އަޅައިގެން އޮތްއިރުވެސް ތުރުތުރު އަޅައެވެ. އަހަރެން މަންމަގެ ކައިރިޔަށް ޖެހިލާފާ މަސައްކަތަށް ދާންޖެހޭ ވާހަކަ ބުނެލީމެވެ. އެކަމަށް އިޒުނަ ދިނުމުގެ ގޮތުން މަންމަ މަޑުމަޑުން ބޯ ޖަހާލިއެވެ. އެހެނީ މާބޮޑަށް ހީކަރުވާފާ އޮތުމުން ދުލުން ބަހެއް ބޭރުކުރެވޭގޮތްވެސް ނުވީއެވެ. އެހެންކަމުން ބޭސް ދިނުމަށްފަހު، ގަރާޖަށް ދިޔުމަށް އަހަރެން ނިކުތީމެވެ. މަންމަގެ ބަލިޙާލު ހުރިގޮތުންނާއި ގޭތެރޭގެ މާޙައުލު އޮތްގޮތުން އަހަރެން ގަރާޖަށް ނުގޮސް ދެތިން ދުވަހު މަޑުކޮށްލީއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ކުރިޔަށް އޮތް ދުވަސްތަކަށް ކުރަންޖެހޭނެ ޚަރަދުތައްވެސް ބޮޑުވާނެކަން އަހަރެންނަށް އެނގެއެވެ. ކޮއްކޮމެންގެ ހުރިހާ ކަމެއްވެސް އޮތީ އަހަރެންގެ ކޮނޑުގައި އެޅިފައިކަން އަހަރެންނަށް އެނގެއެވެ. އަދި ގޭގެ މާލީ ޙާލަތު ރަނގަޅުކުރަން ޖެހޭކަން ޚުދު މަންމަވެސް ޤަބޫލުކުރެއެވެ. އެހެނީ މަންމައަކަށްވެސް މިހާރަކު ކުރިން ކުރިހެން މަސައްކަތެއް ނުކުރެވޭނެތާއެވެ. އަހަރެން ތައްޔާރުވެލައިގެން ނިކުތްއިރު ކޮއްކޮމެންވެސް ސްކޫލްއިން އަތުވެއްޖެއެވެ. ކުރަންޖެހޭ ހުރިހާ ކަމެއް ޖުމާނާއަށް ރަނގަޅަށް ކިޔައިދިނުމަށްފަހު އަހަރެން ދިޔައީ ގަރާޖަށެވެ. މި ޒަމާނަކީ ޢުމުރުން ސާދަފަނަރަ އަހަރުގެ ކުދިން ބަދިގެއަށް ވަދެއުޅޭ ޒަމާނެއް ނޫނެވެ. އެހެންނަމަވެސް އަހަރެންގެ ކޮއްކޮމެންނަށް އެނޫން ގޮތެއް މިއަދަކު ނެތެވެ. އެހެން ކުދިން ޒަމާނާއި އެއްހަމައެއްގައި ފައިހަމަ ކުރަމުން ގެންދާއިރު، އެދެކުދިންނަށް މިޖެހެނީ ގެވެހި ދިރިއުޅުމުގެ ޒިންމާ ނަގާށެވެ. އެކަމަށްޓަކާ ދެކުދިންކުރެ އެއްކުއްޖަކުވެސް އެއްވެސް ޝަކުވާއެއް ނުކުރެއެވެ. އެއީ އަހަރެން ވަރަށް އުފާކޮށް ކޮއްކޮމެންނާއިމެދު ފަޚުރުވެރިވާ ސަބަބެއްވެސް މެއެވެ. އެކުދިން، ޒިންމާދާރު ކުދިންގެ ގޮތުގައި ތަރުބިއްޔަތުކުރި އަހަރެންގެ މަންމައަށް އަހަރެން ޝުކުރުވެރި ވަމެވެ.
ގަރާޖުގައި ސައިކަލެއްގެ ފުރޮޅު ބަދަލުކުރަން ހުއްޓާ، ކޮވެއްޔެއް ކަހަލަ އަޑަކުން ގޮވާލި އަޑު އަހަރެންގެ ކަންފަތުގައި ޖެހުނެވެ. އަހަރެން އެނބުރި ބަލައިލީމެވެ. މަޑު ނޫކުލައިގެ ޖިންސަކާއި ކަޅު ކުލައިގެ ޓޮޕެއްލައިގެން ހުރި އަންހެން ކުއްޖާ ފެނިފާ އަހަރެންގެ ހިތް ހީވީ ބޭރަށް ނިކުތްހެންނެވެ. ވީނުވީއެއް ނޭންގުނެވެ. އަހަރެންނަކަށް އިތުރު އެހެން ދިމާއަކަށް ބަލައިލާކަށްވެސް ނޭންގުނެވެ. ލޮލުގެ އެސްފިޔަތަކުގައި ތެރަސް ލާފައި ހުރިހެންވެސް އަހަރެންނަށް ހީވިއެވެ. އެހެނީ، އަހަރެންގެ ލޮލުގެ އެސްފިޔަ ޖެހެމުން ދިޔައީ އެހާވެސް ލަސްލަހުންނެވެ. އަނގަވެސް ހުރީ ފެންތައްޓެއް ތުންޖަހަން ހުޅުވާލެވޭ ވަރަށް ހުޅުވާލެވިފައެވެ. ”މި ސައިކަލަށް ވައިކޮޅެއް ޖަހާލަދީފާނަންތަ؟“ ވަރަށް ލަދުވެތި ގޮތަކަށް އެކުއްޖާ ބުނެލިއެވެ. އެކުއްޖާ ބުނަމުންދިޔަ އެއްޗެއް އަހަރެންނަށް އަޑު އިވުނެއްކަމަކު އެއަށް އެއްވެސް ޖަވާބެއް އަހަރެންނަށް ނުދެވިގެން މިއުޅެނީ ކީއްވެ ކަމެއް ނޭންގުނެވެ. އެވަޤުތު އަހަރެން ސިއްސައިގެން ދިޔައީ ވަރަށް ބަރު އެއްޗެއް އަހަރެންގެ ކޮނޑުމައްޗަށް ވެއްޓުނުހެން ހީވެގެންނެވެ. އަހަރެންނަށް ވީތަދުން ފަހަތަށް އެނބުރި ބަލައިލެވުނެވެ. ފަހަތުގައި ހުރީ، އަހަރެންނާއިއެކު ގަރާޖުގައި މަސައްކަތްކުރަން އުޅޭ އިސްމާޢީލެވެ. ”ބަލަ ޖުނޭ، ޖުނޭއަކާނު އޭނަ އެ ވާހަކަ ދައްކަނީ. އޭނަ އެކުރާ ސުވާލަށް ޖަވާބު ދީބަލަ.“ އަހަރެންގެ އިހުސާސްތައް އިސްމާޢީލަށް އެނގުނުކަހަލައެވެ. އެހެނީ އިސްމާޢީލް އަހަރެންކައިރީގައި އެވާހަކަ ބުނިއިރު އޭނާގެ މޫނުމައްޗަށް ލާނެއް ވައްތަރެއްގެ ހިނިތުންވުމެއް ވެރިވެފައި ހުއްޓެވެ. އޭނާ ބޭނުންނަމަ، އެކުއްޖާ ކުރި ސުވާލުގެ ޖަވާބު އޭނާއަށްވެސް ދެވުނީސްތާއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އަހަރެންގެ ޙާލަތު ފެނިފައި އިސްމާޢީލް ބޭނުންވީ އެކުއްޖާއާއި ވާހަކަ ދައްކާލާނެ ފުރުޞަތު އަހަރެންނަށް ދޭށެވެ. ”ޖުނޭ، ދެން އަވަހަށް ޖަވާބު ދީބަލަ.“ އެކުއްޖާއާއި ދިމާއަށް ނިތް އެއްލަމުން އަނެއްކާވެސް އިސްމާޢީލް ބުނެލިއެވެ. އަހަރެންނަށް ވީގޮތެއް ޚުދު އަހަރެންނަކަށްވެސް ނޭންގުނެވެ. އެނގުނުހާވެސް އެއްޗަކީ، އެހާ ރީތި އަންހެން ކުއްޖަކު މީގެ ކުރިން އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް ނުދެކެން ކަމެވެ. ”އާން ވައި ދޯ. އާން ޖެހޭނެ.“ ވަރަށް ބޮޑަށް ނޭވާ ކުރުވެފައި ކަހަލަ ގޮތަކަށް އަހަރެން ބުނެލީމެވެ. އެއާއިއެކު، އަހަރެންގެ އަތަށް އެއާރ ގަން ހެޔޮވަރު ކޮށްލުމާއިއެކު އެކުއްޖާއާއި ދިމާއަށް ހިނގައިގަތީމެވެ. އަދި ސައިކަލުގެ ފުރޮޅުކައިރިއަށް ތިރިވެލީމެވެ.
ސެންޓެއްގެ މަޑުމަޑު މީރުވަހުން އަހަރެންގެ ހިތް ފުރިގެން ދިޔަކަހަލައެވެ. މަޑުމަޑުން ހިތްފުރޭގޮތަށް ނޭވާއެއް ލެވުމާއިއެކު، އަހަރެންނަށް ލޯވެސް މަރާލެވުނެވެ. ހަމައެހެންމެ، އަހަރެންގެ ކަޅި ހުރީ އެކުއްޖާއާއި ދިމާއަށެވެ. ވައިޖަހާ ނިންމާލުމުން އެކުއްޖާގެ ކޮނޑުގައި އަޅުވާފައިއޮތް އަތްދަބަހުގެ އެތެރެއަށް އަތްލަމުން ކިހާވަރެއްތޯ އަހާލިއެވެ. އެއްވެސް އަގެއް ބޭނުން ނޫންކަމަށް އަހަރެން ބުނީމެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެކުއްޖާ އަހަރެންނަށް ދިނީ، އޯގާތެރިކަމުން ފުރިގެންވާ މަޑުމައިތިރި ހިނިތުން ވެލުމެކެވެ. އަހަރެންނަކީ މީގެކުރިން އަންހެން ކުއްޖަކަށް މާބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ދިން މީހެއްވެސް ނޫނެވެ. އެކަމަކު މިފަހަރު މިވީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟ އަހަރެންގެ ގޭތެރޭގެ ހައިޖާނުގަނޑުވެސް ހިނދުކޮޅަކަށް ހަނދާން ނެތުނު ކަހަލައެވެ. އެހެނީ އެވަޤުތު އަހަރެން ސިއްސައިގެން ދިޔައީ ޖީބުގައި އޮތް ފޯނުގެ ރަނގަބީލުގެ އަޑަށެވެ. އަހަރެން ތެޅިގަތްފާ ފޯނު ނަގާ އެގުޅަނީ ކާކުތޯ ބަލައިލީމެވެ. އެގުޅަނީ މަންމައެވެ. އަހަރެން ކަންބޮޑުވާ ގޮތްވިއެވެ. އަނެއްކާ ކިހިނެއްވީބާއެވެ؟ ވަރަށް ކަންބޮޑުވެ ހުރެ އަހަރެން ފޯނު ނެގީމެވެ. އަނެއްކޮޅުން ވާހަކަ ދެއްކީ ޖުވޭދާއެވެ. ރޮމުން ރޮމުންނެވެ. އަޑުގައި ހުރީ ބިރުވެރިކަމާއި ކަންބޮޑުވުމެވެ. އަހަރެންވެސް މާގިނަ ވާހަކަތަކެއް ދައްކާކަށް މަޑެއް ނުކުރަމެވެ. ކުރަންހުރި މަސައްކަތްވެސް ބަހައްޓާފާ ގެއަށްދާން ދުއްވައިގަތީމެވެ. އެއް އަވަށުން އަނެއް އަވަށަށް ދާން ވަޤުތުކޮޅެއްވެސް ނަގާނެތާއެވެ.
އަހަރެން ގެއާއި ހަމައަށް އެރިއިރު މައިނޭވާ ލެވެއެވެ. އެހެނީ އަހަރެން ގެއަށް އައީ ވެގެން އުޅޭ ވަކި ޚާއްޞަ ގޮތެއް ނޭންގޭ ޙާލުގައި ހުރެގެންނެވެ. އަހަރެންނަށް ހަމައަށް ގެއަށް ނުވަދެވެނީސް ޖުމާނާގެ ބާރު ރުއިމުގެ އަޑު އިވެން ފަށައިފިއެވެ. ވާނުވާ ނޭންގި ދެލޯ ބޮޑުވެފައިވާ ޙާލު އަހަރެން ދުވެފައިކަހަލަ ގޮތަކަށް ގޭތެރެއަށް ގޮސް ވަނީމެވެ. ދެކުދިންވެސް ތިބީ ބިރުން ތުރުތުރު އަޅައަޅައެވެ. މަންމަ އޮތީ ބައްޕަގެ ފައިބުޑުގައެވެ. މަންމަ ގެންދިޔައީ ކޮންމެވެސް ކަމަކާއި ބައްޕައަށް އާދޭސް ކުރަމުންނެވެ. ތަންކޮޅެއް ދުރުގައި ގޮނޑިއެއްގައި އިށީންދެލައިގެން މީހަކު އިނެވެ. އެއީ މީގެ ކުރިން ނުފެންނަ މީހަކެވެ. އެމީހާގެ ޢުމުރު ބައްޕަގެ ޢުމުރަށްވުރެ އެންމެ ތަންފުކެއްވެސް ހަގުވާނެހެނެއް ހިއެއް ނުވެއެވެ. އަހަރެން ދުވެފައިގޮސް މަންމަ ނަގަން މަސައްކަތް ކުރީމެވެ. އޭރުވެސް މަންމަގެ ގައި ހޫނެވެ. އެވަޤުތު މަންމަގެ ދުލުން ނިކުތް އާދޭހުގެ އަޑު އަހަރެންނަށް އިވިފައި މިވާގޮތް އަހަރެންނަށް ވިސްނިއްޖެއެވެ. ”ހެޔޮނުވާނެ މޫސާ، އަހަރެންގެ ދަރިންނަށް ތިހެން ނުހަދާ. އަހަރެންގެ މުޅި ޢުމުރު މި ހޭދަކުރީ މޫސަ ބުނިއްޔާ ބުނިގޮތެއް ހަދައިގެން. އަހަރެންގެ ދަރިން ދޫކޮށްލާ. އެކުދިންގެ މުސްތަޤުބަލް ބަނަ ނުކުރޭ.“ އަހަރެންނަށް މަންމަގެ އަތުން ދޫކޮށްލެވުނެވެ. ބޭއިޚްތިޔާރުގައެވެ. އަދި ޖުމާނާއާއި ދިމާއަށް ބަލައިލެވުނެވެ. އެފަކީރު ހުރީ ބިރުން ފިތްކަނޑައިގެން ދާވަރުވެފައެވެ. މީގެ ދެތިން ދުވަސް ކުރިއްސުރެ އަހަރެންނާއި ބައްޕައާއި ދެމެދު ހިނގި ދެބަސްވުންތަކުގައި ބައްޕަ މާބޮޑަށް ކަންތައް ބޮޑުނުކޮށް ދުރަށްދިޔަ ސަބަބު އަހަރެންނަށް ވިސްނިއްޖެއެވެ. އޭނާގެ ޢަމާޒަކީ އަހަރެންގެ ކޮއްކޮ ޖުމާނާއެވެ. އަހަރެންގެ ހަނދާނަށް އައީ ކުރީ ދުވަހު ބައްޕަ ބުނި ޖުމުލައެވެ. ބައްޕަ ބުނި ގޮތުގައި ބައްޕައަށް އޮތީ މަގެއް ފެނިފައެވެ. އަހަރެންގެ ރުޅިގަނޑު އިންތިހާއަށް އެރިއެވެ. ”ޖުމާނާ، ޖުވޭދާ، މަންމަ ގެންގޮސް ކޮޓަރީގަ ބާއްވާ. ދެން ތި ރުއިން ހުއްޓާލާ. ދޮންބެ މިހެން ގަދަވެ ސަލާމަތުން ހުއްޓާ މިހިރަ މީހާއަކަށް ތިކުދިންނާ ހަމަޔަށްވެސް އަންނާކަށް ލާހިކެއް ނޫން.“ އަހަރެންނަށް ހުރެވުނީ ދަތްކުނޑި ވިކިފައެވެ. އެހުރިހާ ވާހަކައެއް ދެއްކިއިރުވެސް އަހަރެންގެ ކަޅި ހުއްޓިފައި ހުރީ ބައްޕައާއި ދިމާއަށެވެ. ދެކުދިންގެ މަސައްކަތުން މަންމަ ނަގައިގެން ގެންގޮސް ކޮޓަރިއަށް ވެއްދުމާއިއެކު، އަހަރެން އެންމެ ފުރަތަމަ ހިނގައިގަތީ ބައްޕަ ގެނެސް ބައިންދާފައި އިން މީހާއާއި ދިމާއަށެވެ. ބައްޕަ ކަންބޮޑުވާގޮތް ވިއެވެ. ހަމައެވަޤުތުމެ އަހަރެންގެ ފަހަތުން ދުއްވައިގަތެވެ. ”އޭ، ކިހިނެއް ހަދަން ތިއުޅެނީ؟ އޭނަޔާ ނުބެހޭތި އިނގޭ. އެއީ މަގޭ މެހެމާނެއް.“ ބައްޕަ އަހަރެންނާއި އަރާ ހަމަވިއިރު އަހަރެން ހުރީ އެމީހާ ކައިރީގައެވެ. އެވަޤުތު އަހަރެންގެ ރުޅި ކޮންޓްރޯލު ކުރަން މަސައްކަތް ކުރީމެވެ. ލޯމަރާލާފައި، އެތެރެއަށް ފުންނޭވާއެއް ލުމާއިއެކު، މަޑުމަޑުން ލޯ ހުޅުވާލީމެވެ. އެމީހާ އިނީ އަހަރެންނާއި ދިމާއަށް ބަލަހައްޓައިގެންނެވެ. އަހަރެން އެމީހާއާއި މުޚާތަބު ކުރަން ފެށީމެވެ. މަޑުމައިތިރި ކޮށެވެ. ”ބޭބޭ، އަހަރެންނަކަށް ނޭންގެ ތީ ކާކު ކަމެއް. އެކަމަކު ތީ އަހަރެންގެ މިހިރަ ބައްޕަގެ ޢުމުރުގެ މީހެއްކަން އަހަރެންނަށް އެނގޭ.“ އެމީހާ މަޑުމަޑުން ބޯ ޖަހާލިއެވެ. ކޮންމެހެން ރުޅިވެރިކަން ދައްކާކަށްވެސް ނޫޅެއެވެ. ”އަހަރެންނަށް ހީވާގޮތުން ބޭބެގެވެސް ޢާއިލާއެއް އޮންނާނެ. ފަހަރެއްގަ އަހަރެންގެ ކޮއްކޮމެންގެ ޢުމުރުގެ ކުދިންވެސް ހުރުން އެކަށީގެންވޭ.“ އެވަޤުތު އެމީހާ މަޑުމަޑުން އިސްދަށަށް ޖަހާލިއެވެ. އަމިއްލަ ނަފްސަށް ލަދުވެތިވެވުނު ކަހަލަ ގޮތަކަށެވެ. ”އަހަރެން ބޭބެއަކަށް އެއްވެސް ރުޅިވެރިކަމެއް ދައްކާކަށް ބޭނުމެއް ނޫން. އެކަމަކު މިވަޤުތު އަހަރެންގެ ކޮއްކޮގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަން އޮތީ ބޭބެގެ އަތްމަތީގަ. އެހެންވީމަ ބޭބެ މިވަޤުތު މިތަނުން ދިޔުން އެއީ އަހަރެންގެ ވަރަށްބޮޑު އިލްތިމާސެއް.“ އަހަރެން ވާހަކަ ދެއްކުމުގައި މަޑުމައިތިރިކަން އިޚްތިޔާރުކުރުން އެއީ ބައްޕަ މައިތިރިކޮން ހުރުމަށް އެޅުނު ފިޔަވަޅެއްކަން އަހަރެންނަށް ވިސްނުނެވެ. އެމީހާވެސް އަހަރެން ކައިރިޔަށް ޖެހިލިއެވެ. އަދި ވަރަށް ހަމަޖެހިލާފައި ވާހަކަ ދައްކަން
ފެށިއެވެ. ”މޫސައަކީ އަހަރެންގެ ރައްޓެއްސެއް. އެކަމަކު މީގެ ކުރިޔަކުން އަހަރެންނަކަށް ތިކުދިންނެއް ނޭންގެ. މިއަދު މިގެއަށް އަހަރެން މި އައީ މޫސަގެ ހުށައެޅުމަށް.“ އަހަރެންނަށް ބައްޕައާއި ދިމާއަށް ބަލައިލެވުނެވެ. ބައްޕަ ހުރީ އެމީހާ ދައްކަމުން ގެންދިޔަ ވާހަކަ ކަނުލާ އަޑުއަހާށެވެ. ”އަހަރެން މިގޮތަށް މިކަހަލަ ތަނަކަށް މި އައީކީ ފުރަތަމަ ފަހަރަކަށްވެސް ނޫން. އެކަމަކު ތިސޮރުގެ ވާހަކަ އަޑުއިވިފަ އަހަރެންނަށް ވަރަށްބޮޑު އެއްޗެއް ވިސްނިއްޖެ. އަދި މީގެ ކުރިން ކަންކަން ކުރެވިފަ ހުރިގޮތުން އަމިއްލަ ނަފްސަށް ލަދުވެތިކަންވެސް އިހުސާސް ކުރެވިއްޖެ. ބޭބެގެ ލޯ ހުޅުވައިދިނީތީ ވަރަށްބޮޑަށް ޝުކުރިއްޔާ.“ އެމީހާ އެހެން ބުނުމާއިއެކު ބައްޕައާއި ދިމާއަށް ބަލައިލިއެވެ. އަދި އިސްދަށަށް ޖަހައިގެން ހުރެ މަޑުމަޑުން ނިކުމެގެން ދިޔައީއެވެ. އެއަށްފަހުވެސް އަހަރެން ބައްޕައާއި މުޚާތަބު ކުރާކަށް ނޫޅެމެވެ. އަހަރެންގެ ގައިގަ ހުރި ބާރެއްލާފާ ބޭރަށް ނިކުތުމަށް ހިނގައިގަތީމެވެ. އަހަރެން އަނބުރާ ބައްޕައާއި ހަމައަށް އައީ ބައްޕަ، މަންމައަށް އަނިޔާކުރަން ގެންގުޅޭ ދަނޑިބުރި ހިފައިގެންނެވެ. އެއަށްފަހު އިތުރު އެއްވެސް ވާހަކައެއް ދެއްކުމުގެ ފުރުޞަތެއް ބައްޕައަކަށް ނުދެމެވެ. އަހަރެންގެ ގައިގާ ހުރި ބާރެއްލާފައި ބައްޕަގެ ފައިގެ އަރިމަތީގައި އެދަނޑިބުރިން ޖެހީމެވެ. ބައްޕަ ވަޤުތުން ބިންމައްޗަށް ވެއްޓުނެވެ. ހަމަ އެވަޤުތު އައްދިއްޔޯއިއޭ ކިޔާފައި ބާރަށް ހަޅޭއްލަވައިގަތެވެ. އެކަހަލަ އެއްޗަކުން ޖެހީމާ ވާނެ ތަދުވެސް މިއަދު ބައްޕައަށް އިހުސާސް ކުރެވިއްޖެއެވެ. އެވަރަކުން ދޫކޮށްލާކަށް އަހަރެންގެ ހިތަކު ނެތެވެ. ދެވަނަ ފަހަރަށް ޖަހަން ދަނޑިބުރި މަޅާލި ވަޤުތު ޖުމާނާ ހަޅޭއްލަވައިގެން އަޑު އިވިއްޖެއެވެ. ”ދޮންބޭ، ނޫން ދޮންބޭ.“ އަހަރެން ބަލައިލިއިރު ކައިރީގައި ޖުވޭދާވެސް ހުއްޓެވެ. ”ކޮއްކޮމެން ދޭ މަންމަ ކައިރިއަށް. މިއަދު މި މީހާ ސަލާމަތްވިޔަކަ ނުދޭނަން. ލައްކަ ދުވަސްވެއްޖެ ކެތްކޮށްގެން ހުންނަނީ، މިއަދު ތި މަސައްކަތްކުރީ އަހަރެންގެ ކޮއްކޮގެ ދުވަސްވެސް ދުއްވާލަން.“ އެހެން ބުނުމާއިއެކު އަހަރެން އަނެއްކާވެސް ދަނޑިގަނޑު މަޅާލީމެވެ. އެކަމަކު އޭރު ޖުމާނާ ދުވެފައި އައިސް އަހަރެންގެ އަތުގައި ހިފެހެއްޓީއެވެ. ”ދޮންބޭ، ތިކަހަލަ މީހެއްގެ ދަރަޖައަށް ދޮންބެ ވެއްޓޭނެ ކަމެއް ނެތް. މަންމަގެ ޙަޤީޤަތް އަހަރެންނަށް އެނގެން ފެށިއިރު އަހަރެންގެ ހިތުގަ މަންމައަށްޓަކާ ނަފުރަތު އުފެދެން ފެށުނު. އެކަމަކު މަންމަގެ ދުލުން ކަން ހިނގަމުން ދިޔަގޮތް ކިޔައިދިން ދުވަހުން ފެށިގެން މި މީހާއަށް އަހަރެން ކުރަމުން އައި އިހުތިރާމު މުޅިން ނެތިގެން ދިޔައީ. އޭގެފަހުން އަހަރުމެން ދެކުދިންވެސް ބައްޕައެއްގެ މަޤާމު ދީފަވަނީ ދޮންބެއަށް. ހެޔޮނުވާނެ ދޮންބޭ، ދޮންބެއަށް ދެރައެއް ލިބޭނެގޮތަށް އެއްވެސް ކަމެއް ނުކުރާތި.“ ޖުމާނާގެ ވާހަކަ އަޑުއިވިފާ އަހަރެންގެ އަތުގައި އޮތް ދަނޑިގަނޑު ދުރަށް އެއްލައިލީމެވެ. އަދި ބައްޕަގެ އަތުގައި ހިފާފައި، ކޮޅަށް ނެގީމެވެ. އަދި ހަމަ މިހާރު އެތަނުން ދިޔުމަށް ބުނީމެވެ. ރަނގަޅަށް ހަމަޖެހިލާފާ، ބައްޕަ ވާހަކަ ދައްކަން ފެށިއެވެ. ”މީ އަހަރެންގެ ގެއެއް. އެއްވެސް މީހަކު މިގެއިން ދަންޏާ ދާން ޖެހޭނީ ކަލޭމެންނަށް. ދެން ވަންނާނެ ތަނެއް ނެތިގެން އަހަރެންގެ ފައިބުޑަށް ވެއްޓި އާދޭސްކުރަން ނާންނާތި.“ ބައްޕަގެ އެ އިންޒާރަށް އަހަރެން ޖަވާބުދޭން ތައްޔާރުވެލި ވަޤުތު ޖުމާނާ، އަހަރުމެން ދެމީހުގެ ދެމެދަށް ވަނެވެ. އަދި ފިސާރި ކެރިގެން ހަށަން ބަނދެލުމާއިއެކު، ވާހަކަދައްކަން ފެށިއެވެ. ”އަހަރުމެން މިގެއިން ނިކުތުމަށްފަހު، ވަންނާނެ ތަނެއް ނެތިގެން މަގުމަތިވިޔަސް މިތަނަކަށް އަނބުރައެއް ނާންނާނަން.“ ޖުމާނާ ހުރީ ފިސާރި ސާބިތުކަންމަތީގައެވެ. އޭނާގެ ހިތްވަރު ފެނިފާ އަހަރެންނަށް ލިބުނީ ހައިރާންކަމެކެވެ. އެހެނީ އެއީ މީގެ ކުރިން ބައްޕަދެކެ ބިރުން އުޅުން ކުއްޖެކެވެ. އެކަމަކު މިއަދުގެ ޙާދިސާ، ޖުމާނާއަށްވެސް ލައްކަ އެއްޗެހި ދަސްކޮށްދީފިއެވެ. ”މިހާރު ޖުމާނާވެސް އަހަރެންނާ ޒުވާބުކުރަން ފެށީތަ؟ މީ އެ ޝަރީފާގެ ކަންތަކޭ! އެހެރީ ފިސާރި ރަނގަޅު ތަރުބިއްޔަތެއް ދީފަ.“ ބައްޕަގެ ވާހަކަ އެހިސާބަށް ދިޔުމުން އަނެއްކާވެސް ރައްދު ދިނީ ޖުމާނާއެވެ. ”އަހަރުމެންގެ މަންމަ އެހާ ގިނަ ކަންކަން ތަހަންމަލު ކުރަމުންވެސް އެހުރިހާ ކަމަކުން އަހަރުމެން ތިންބެއިންވެސް ދުރުގަ ބެހެއްޓީ. އެއީވެސް މަންމަގެ ތަރުބިއްޔަތު. މިހާ ދުވަސްވަންދެން ތި މީހާ ބޭނުންހާ ގޮތަކަށް ކަންކަން ކޮށްގެން ހިތުހުރިހާ ގޮތަކަށް ތި އުޅެނީ ދޮންބެވެސް މަޑުން ހުރީމަ، އެވެސް މަންމަގެ ތަރުބިއްޔަތު. ތި މީހާ މަންމަގެ ފަރާތުން ފައިދާ ނަގައިގެން ހޯދާ ލޯލާރިއަކުންވެސް އަހަރުމެންނަށް އެއްވެސް ޚަރަދެއް ނުކޮށް ޙަލާލުގޮތުގަ ހޯދާ އެއްޗަކުން ކާންދީގެން އެގެންގުޅުނީ، އެވެސް މަންމަގެ ތަރުބިއްޔަތު.“ އެވަޤުތު ބައްޕަ، ޖުމާނާއަށް ރައްދުދޭން މަސައްކަތް ކުރިއެވެ. ”މިހިރަ ޖުނޭދު މިއަދު އަހަރެންގެ ގައިގާ ޖެހީވެސް ޝަރީފާގެ ރަނގަޅު ތަރުބިއްޔަތު އުތަ؟“ އަހަރެން ވަޤުތުން ބައްޕަގެ ކުރިމައްޗަށް އެރީމެވެ. ”ކުޅަނދުރު ހަތަޔަށް އޮށްގާ އުކީމަ ހަފަންވެސް ހަފާނެތާ ދޯ. ދެން މާގިނަ ވާހަކަ ނުދައްކާ މި ވަޤުތު ރަނގަޅުވާނީ މިތަނުން ދިޔުން.“ އަހަރެން އެހެން ބުނުމުން ދެން އިތުރަށް މާގިނަ ވާހަކަތަކެއް ދައްކާކަށް ބައްޕަވެސް މަޑެއް ނުކުރިއެވެ. އަހަރެންނާއި ދިމާއަށް އިނގިލި ދިއްކޮށްލާފައި ހަނދާންކުރާށޭ ބުނެ އިންޒާރު ދިނުމާއިއެކު ގެއިން ނިކުމެގެން ދިޔައީއެވެ. ދާން ހިނގައިގަތުމާއިއެކު ރުޅިވެރި ނަޒަރަކުން ޖުމާނާއާއި ދިމާއަށް ބަލައިލިއެވެ. ބައްޕަ ގޮސް ލޯމަތިން ގެއްލުމާއިއެކު އަހަރެންގެ މޭމަތީގައި ޖުމާނާ ބޯ އަޅާލިއެވެ. އަދި ބާރަށް ރޯން ފެށިއެވެ. ހީވީ ބޮޑު އަނދަވަޅަކުން ސަލާމަތް ވެވުނު ކަމުގެ ހިތްހަމަޖެހުން ފާޅުކޮށްލި ހެންނެވެ.
ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ގޭތެރެ ހަމައަކަށް އަޅުވާލާފައި އަހަރެން އަނެއްކާވެސް އެނބުރި ގަރާޖަށް ދިޔައީމެވެ. އޭރު އަސުރުގެ ފަސް ވެއްޖެއެވެ. އެތަނުގައި ހުރި ހުރިހާ މަސައްކަތްތައް ނިންމާލުމުގެ ބޭނުމުގައެވެ. ހުރިހާ މަސައްކަތެއް ނިންމާލެވުނުއިރު އިރު އޮއްސިއްޖެއެވެ. އަހަރެން ހުރިހާ އެއްޗެއް ރައްކާކޮށްލުމަށްފަހު ނިކުންނަން އުޅެނިކޮން ޝާމިލް އޭނާގެ ސައިކަލުގައި އައިސް މަޑުކޮށްލިއެވެ. ”އޭ ޖުނޭ ހިނގާބަލަ ދާން. ޙަސަން ބުނި ވަރަށް ފައްކާ ގޭމެއް އެބަ އިނޭ.“ ޝާމިލުގެ ދަޢުވަތު ޤަބޫލުކުރަން އަހަރެން ބޭނުންވިއެވެ. އެހެނީ މިއަދު އެކަނިވެސް ލައްކަ ކަންތަކާއި ކުރިމަތިލާން ޖެހުމުން އަހަރެން ހުރީ ހަމަޖެހިލަން ބޭނުންވެފައެވެ. ”އާން ހިނގާ ދާމާ. އެކަމަކު އޭގެ ކުރިން އަހަރެން ގެއަށް ގޮސް ފްރެޝް ވެލަން ބޭނުން. އެހެންވީމަ އެންމެ ކުރިން އަހަރެން ގެއަށް ގެންގޮސްލަދީ. ފެންވަރާ ރެޑީ ވެލައިގެން ގުޅާ…“ އަހަރެންގެ ޖުމުލަ ފުރިހަމަ ނުކުރެވެނީސް، މިއަދު އަހަރެންނަށް ފެނުނު އަންހެން ކުއްޖާ ސައިކަލުގައި ދާތަން ފެނިއްޖެއެވެ. އަހަރެންނަށް ބެލުނީ އެކުއްޖާއާއި ދިމާއަށެވެ. ޝާމިލް ހައިރާންވާގޮތް ވިއެވެ. އެކަމަކު އޭނާއަށް ޖަވާބެއް ދިނުމުގެ ބަދަލުގަ އަހަރެން ފުންމައިގެން ކަހަލަ ގޮތަކަށް ޝާމިލްގެ ސައިކަލު ފަހަތަށް އެރީމެވެ. އަދި އެކުއްޖާގެ ފަސްފަހަތުން ދާން ބުނީމެވެ. އަހަރެމެން މިދަނީ އޭނާގެ ފަހަތުންކަން ނޭންގޭ ގޮތަށް ދުއްވުމަށް ޝާމިލް ކައިރީގާ ބުނީމެވެ. ވާނުވާ ނޭންގޭ ހާލު، ޝާމިލްވެސް ދިޔައީ އޭނާގެ ފަހަތުން ދުއްވަމުންނެވެ. އޭނާ ގޮސް މަޑުކޮށްލީ، އަހަރެންގެ ގޭގެ އަނެއް ފަރާތު މަގުގައި ހުރި ގެއަކަށެވެ. މާނައަކީ، އެކުއްޖާގެ ގެ ހުންނަނީ އަހަރެންގެ ގެއާއި މާދުރުނޫން ހިސާބެއްގައެވެ. އެކުއްޖާ އެގެއާއި އަރާ ހަމަވުމުން ސައިކަލު ޕާކު ކޮށްފައި ގެއަށް ވަނުމުގެ ކުރިން އަހަރެމެންނާއި ދިމާއަށް ބަލައިލިއެވެ. އަދި ވަރަށް ފުރިހިމަ ހިނިތުންވުމަކުން ހީލާފައި ގެއަށް ވަނީއެވެ. ”އޭ ޖުނޭ، އެކުއްޖާއަށް އެނގިއްޖެ އަހަރުމެން އައީ އޭނަ ފަހަތުންކަން.“ ޝާމިލްގެ ވާހަކައަށް ޖަވާބެއް ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި، އަހަރެންގެ ވިސްނުން ދިޔައީ މުޅިން އެހެން ދިމާލަކަށެވެ. އާނއެކެވެ. އޭނަގެ މަންޒިލާއި ހަމައަށް އެދިޔައީ އަހަރެން އޭނާގެ ފަހަތުން އެބަ އަންނަކަން އެނގި ހުރެއެވެ. އަހަރެންގެ ލޯމަތިން ގެއްލިގެން އެދިޔައީވެސް ފުރިހަމަ ހިނިތުންވުމަކާއިއެކު އަހަރެންނަށް ޢިޝާރާތެއް ދީފައެވެ. އޭގެ މާނަ އަހަރެން ނަގަންވީ ކޮންގޮތަކަށް ބާއޭ ވިސްނަން މަޖުބޫރުވެސް ކުރުވާފައެވެ.
- ނުނިމޭ –






