ބައްޕަގެ އެންމެފަހު ޖުމުލަ އަޑު އިވުމާއިއެކު، އަހަރެމެން ތިންބެއިން އެކުގައި ހުރިތަނަށް ގަނޑުވި ކަހަލައެވެ. އެހެނީ ތިން މީހުންކުރެ އެކަކަށްވެސް ބުނާނެ އެއްޗެއް ނޭންގުނެވެ. އެއަށްފަހު އަހަރެންނަށް ވީގޮތް ޚުދު އަހަރެންނަށްވެސް ބުނެދޭކަށް ނޭންގެއެވެ. އިތުރު އެއްވެސް  އެއްޗެއް ނުބުނެ އެދިޔަގޮތަށް ގޮސް ބައްޕަގެ ކަރުގައި އަހަރެންގެ އަތުން ހިފާލެވުނެވެ. ގައިގާ ހުރި ބާރެއް ލާފައެވެ. ބައްޕަ އަހަރެންގެ އަތް ނައްޓުވާލަންވެސް މަސައްކަތް ކުރަމުން ގެންދިޔައެވެ. އެހެންނަމެވެސް އެކަން ބައްޕައަކަށް ކާމިޔާބެއް ނުވިއެވެ. ކޮއްކޮމެން ދުރުގައި ތިބެގެން ބައްޕަގެ ކަރުން އަތް ނައްޓުވާލަން ގޮވި އަޑުވެސް އަހަރެންނަށް އިވެމުން ދިޔައެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެއިން އެއްވެސް ކަމަކަށް އަހަރެން ސަމާލުކަމެއް ނުދެމެވެ. އެހެނެއްކަމަކު އަހަރެންގެ ދުލުންވެސް އެއްވެސް ބަހެއް ބޭރެއް ނުކުރަމެވެ. އިރުކޮޅަކުން ޖުމާނާއާއި ޖުވޭދާ ދުވެފައި އައިސް އަހަރެންގެ އަތުގައި ހިފާ ދުރަށްލާން މަސައްކަތް ކުރިއެވެ. އަހަރެންގެ އިސްކޮޅަށް އެމީހުންނަށް އަތް ނުފޯރުން އެއީ އެކަން ކާމިޔާބުކުރަން އެކުދިންނަށް އެޅުނު ހުރަހެކެވެ. އިރުކޮޅަކުން ޖުވޭދާގެ އަޑު އަހަރެންގެ ކަންފަތުގައި ޖެހުނެވެ. ”ދޮންބޭ އަޅެ ބައްޕައަށް ތިހެން ނުހަދާ، އާދޭސްކޮށްފަ މިބުނީ.“ އަހަރެންގެ އަތް ކުއްލިޔަކަށް ބައްޕަގެ ކަރުން ދޫވިއެވެ. އެއްވެސް އިޚްތިޔާރަކާ ނުލައެވެ. އަދި ހަމަ އެވަޤުތުމެ ޖުވޭދާއާއި ދިމާއަށް އެނބުރިލެވުނެވެ.  ”ބައްޕައަށް ކަމެއް ވެއްޖިއްޔާ ދޮންބެވެސް ޖަލަށް ލާނެ. އޭރުން އަހަރުމެންނަށް ވާނެގޮތަކާ މެދުވެސް ދޮންބެ ވިސްނާލަ    ބަލަ.“ ޖުވޭދާގެ އެ ޖުމުލަ އަޑު އިވުމާއިއެކު، އަހަރެންގެ ގައިން ވަރުދޫވިއެވެ. ހަމައެއާއިއެކު، ކައިރީގައި ހުރި ގޮނޑީގައި ވެއްޓެމުން ކަހަލަ ގޮތަކަށް ގޮސް އިށީންދެލެވުނެވެ.  އެވަޤުތު ބައްޕަ ކަރުބުޑުން ކެއްސަން ފެށިއެވެ. ގުދަށް އޮވެގެންނެވެ. ޖުމާނާ ދުވެފައިގޮސް  ބައްޕަވެސް ގޮނޑިއެއްގައި ބޭންދިއެވެ. އަދި   ފެންތައްޓެއް ގެނެސް ޖުވޭދާގެ އެހީތެރިކަމާއިއެކު ބައްޕައަށް ބޯންދިނެވެ. ބައްޕަ ފެންތަށި ބޯން އުނދަގޫވެގެން އުޅުނު މަންޒަރު އަހަރެންނަށް ފެނުނެވެ. އެވަޤުތު އަހަރެންގެ ލޯމައްޗަށް ފެންނަށްފެށީ މަންމަގެ މުޅި ޙަޔާތުގައި ތެޅިފުޅޮނު މަންޒަރެވެ. ބައްޕަގެ ދުއްތުރާތަކުގެ ސަބަބުން ކަރުނަ އަޅަމުން ދިޔަ ދިޔުން އަހަރެންގެ ލޯމައްޗަށް ސިފަވެގެން ދިޔައެވެ. އެހިނދު އަހަރެންނަށް ލޯމަރާލެވުނެވެ. ހިންދިރުވާލުމާއި އެކުގައެވެ. އެހެނީ ޚުދު އަހަރެންވެސް އިނީ ވަރުބަލިވެގެން މައިނޭވާ ލެވިލެވިއެވެ. ބައްޕަ ފެންފޮދެއް ބޯލުމަށްފަހު، މައިނޭވާ ލެވޭ ޙާލަތުގައި އިނދެ އަހަރެންނާއި ދިމާއަށް ބަލައިލިއެވެ. ބިރުވެތި ވެފައިވާ ނަޒަރަކުންނެވެ. އަހަރެން އޭރުވެސް ހުރީ ބައްޕައާއި ދިމާއަށް ބަލަހައްޓައިގެންނެވެ. ”އަހަރެންނަށް އިތުރު ގޯހެއް ނުހެދެނިސް މީންދަ މީހާ ކައިރީގަ ބުނޭ މިތަނުން ދާށޭ.“ އަހަރެން ބައްޕައާއި ދިމާއަށް ވަރުގަދައަށް އިނގިލި ދިއްކޮށްލުމާއި އެކު ޖުމާނާ ކައިރީގައި ބުނީމެވެ. ޖުމާނާގެ ދުލުން އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުބުންޏެއް ކަމަކު އޭނާ އިނީ ވަރަށް ރުޅިގަދަ ވެފައިކަން އަހަރެންނަށް އެނގުނެވެ. އެއީ ބައްޕަދެކެ އައިސްހުރި ރުޅިކަމެއް ނޫނީ އަހަރެންދެކެ އައިސް ހުރި ރުޅި ކަމެއް އެވަޤުތަކު ބުނާކަށް ނޭންގުނެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެން ވަރަށް ބާރަށް ޖުމާނާއަށް ގޮވާލީމެވެ. ”ޖުމާނާ، އަހަރެން މިބުނީ މީންދަ މީހާ މިގެއިން ނެރޭށޭ.“ އެހެން ބުނުމާއިއެކު ފުންމައިގެން ތެދުވީމެވެ.  އެވަޤުތު ޖުމާނާވެސް އޭނާ އިންތަނުން ތެދުވިއެވެ. އަދި ވަރަށް ބާރަށް ހިނގާލާފައި އަހަރެންނާއި ދިމާއަށް އައެވެ. ”ދޮންބެ ތި ހުރީ ކިހިނެއްވެފަތަ؟“ އޭގެ ކުރިން ދުވަހަކުވެސް ޖުމާނާ އެމޭރުމަކުން އަހަރެންނަކާ ވާހަކައެއް ނުދައްކައެވެ. އެހެންނަމަވެސް މިއަދު އޭނާ އެހުރީ ހާސްވެފައެވެ. ހަދާނެގޮތް ހުސްވެފައިކަންވެސް އަހަރެންނަށް އެނގުނެވެ. ޖުމާނާ ހުރީ އަހަރެންގެ ކައިރީގައެވެ.  ”ބައެއްފަހަރު ރުޅީގެ މައްޗަށް ބުއްދި އިސްކުރަން ޖެހޭނެކަން ދޮންބެއަށްވެސް އެނގޭނު. ނިކަން ވިސްނާލަބަލަ، ރުޅިގަދަ ކޮށްގެން ވާނެކަމެއް އެބަ އޮތްތަ. ވާނެ އެއްޗެއް މިއޮތީ ވެފަ. މަންމަ އެދިޔައީ. ބައްޕަގެ އިތުރު އަތްބަކު އިންކަން މަންމައަށް އެނގިހުރެ އަހަރުމެން ކައިރީގަ ނުބުނާނީވެސް ކޮންމެސް ސަބަބެއް އޮތީމައެއްނު. ބައްޕަ އަހަރުމެންނަށް ޖަވާބުދާރީ ވާންޖެހޭ އެތައް ކަމެއް އެބައޮތް. އެކަމަކު ބައްޕަގެ ފަރާތަކުން ހަމަގައިމުވެސް އަހަރެންނެއް އެއްވެސް އުންމީދެއް ނުކުރަން. މިހެން މިބުނީ ބައްޕަގެ ކުރިމަތީގަ. މިހާރު ދެން ވާވަރު ވެއްޖެ. އެހެންވީމަ މިކަހަލަ ދަނޑިވަޅެއްގަ ދޮންބެ ތިކުރި ކަހަލަ ކަމެއް ކޮށްގެން އޭގެ ހިތި ނަތީޖާ ދެންވެސް އުފުލަން ތިބި ބަޔަކީ ޚުދު އަހަރުމެން ތިންބެއިން.“ ޖުމާނާ ރޮމުން ރޮމުން ދެއްކި ވާހަކައާއިމެދު ވިސްނާލެވުމުން އަހަރެންނަށް މަޑުމަޑުން އިސްދަށަށް ޖަހާލެނުވުނެވެ. އޭރު ޖުވޭދާ ބައްޕަ ގައިގާ ހިފަހައްޓާލައިގެން އިނދެ ގިސްލަނީއެވެ. ބައްޕަ އަދިވެސް އެއިނީ މައިނޭވާ ލެވިލެވިއެވެ. ކައިރީގައި ހުރި ގޮނޑި ކައިރިކޮށްލާފައި ޖުމާނާ އަހަރެންގެ ކައިރީގައި އިށީންދެލިއެވެ. އަހަރެންނަށް އިށީނުމަށް ޢިޝާރާތް ކޮށްލަމުންނެވެ. އޭނާގެ ހިތުގައި އެވަޤު އޮތް އެއްޗެއް ބޭރުކޮށްލެވުމުން ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް މައިތިރި ވެފާ ހުރިހެން އަހަރެންނަށް ހީވިއެވެ. އަހަރެންވެސް އިތުރު އެއްޗެއް ނުބުނެ މަޑުމަޑުން އިނީއެވެ.

ހަމަ ޙަޤީޤަތުގައިވެސް ޖުމާނާ އެހުރީ އޭނާގެ ޢުމުރަށްވުރެ އެތައް ތަނެއް ބޮޑުވެފައެވެ. އިރުކޮޅަކުން ޖުމާނާގެ ބޯ މަޑުމަޑން ތިރިކޮށްލާފައި އަހަރެންނާއި ދިމާއަށް ބަލައިލިއެވެ. ވަރަށް އޯގާތެރިކޮށެވެ. އަދި އަހަރެންގެ ކަކުލުގައި އަތްއަޅާލިއެވެ. ”ދޮންބޭ، އަހަރެންނަށް އެނގޭ މިކަހަލަ ވާހަކައެއް ދައްކާވަރަށްވުރެ އަހަރެން އަދި ކުޑަކަން. އެކަމަކު ދޮންބެއަށް އެވަރު ނުވިސްނުނީމަ ދެން ވާހަކަ ދައްކަން ހުރީވެސް އަހަރެން ދޯ. އަހަރުމެން ހަނދާން ހުންނަން ފެށީއްސުރެ ދޮންބެ ތި އަންނަނީ ބައްޕައެއްގެ ދައުރު އަދާކުރަމުން. މިއަދު ދޮންބެއަށް ކަމެއް ވެއްޖިއްޔާ އަހަރުމެން ދާނީ ކޮންތާކަށް. މިއިނީ އަހަރުމެންގެ ބައްޕައަށް ވިޔަސް މީނަގެ ފަރާތުން އަހަރުމެންނަށް ކުރެވޭ އެއްވެސް އުންމީދެއް ނެތް. އެހެންވީމަ ދެންވެސް ތިކަހަލަ ފިޔަވަޅެއް އެޅުމުގެ ކުރިން ދޮންބެ ބުއްދި އިސްކުރަން ވިސްނާނެ ކަމަށް އަހަރެން އުންމީދުކުރަން.“ ޖުމާނާގެ ވާހަކަ ނިމުމާއިއެކު އަހަރެންނަށް ރޮއެގަނެވުނެވެ. ބާރަށެވެ. މީގެ ކުރިން އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް ނުރޯ ވަރަށެވެ. އެތެރެހަށީގައި އޮއްބައިގެން ހުރި އެތައް އާހުތަކެއް އެއްފަހަރާ ބޭރަށް ނެރެލަން ބޭނުންވި ކަހަލައެވެ. އެހެނެއްކަމަކު އަހަރެންގެ ރުއިން ހުއްޓުވާކަށް ޖުމާނާއެއްވެސް މަސައްކަތެއް ނުކުރެއެވެ. އެއީ މި ދަނޑިވަޅުގައި ކުރަން ޖެހޭ ކަމެއްކަން އޭނާއަށްވެސް ވިސްނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ބައްޕައަށް ހަމައަށް ނޭވާލެވުމުން އަނެއްކާވެސް އަހަރެންނަށް ބަހުގެ ހަމަލާ ދޭން ފެށިއެވެ. ”އަދިވެސް ރޯންވީ ކަލޭ ދޯ. އަހަރެންގެ ފުރާނަ ދުއްވާލަން މަސައްކަތް ކުރީމަ އެކަމާ ރޯންޖެހޭނީ އަހަރެންނެއްނު. ދެން އެންމެ ހިނދުކޮޅަކުވެސް މިތާ މަޑުކުރާކަށް އަހަރެން ބޭނުމެއް ނޫން.“ ބައްޕަ ހީވީ އޭނާގެ ފަހުބަސް އިއްވި ހެންނެވެ. އެހެން ބުނުމާއިއެކު، ފުންމައިގެން ތެދުވެގެން ކޮޓަރިއާއި ދިމާއަށް ހިނގައިގަތެވެ. ޖުވޭދާ ދުވެފައި ކަހަލަ ގޮތަކަށް އައިސް އަހަރެންގެ ގައިގާ ބައްދާލިއެވެ. އަހަރެންވެސް ދެކުދިން އެކުގައި އަހަރެންނާއި ކައިރި ކޮށްލީމެވެ. ”ކޮއްކޮމެން ކަންބޮޑު ނުވޭ. ދޮންބެ އެބަހުރީމެއްނު ދޯ ކޮއްކޮމެންގެ ކައިރީގަ. މީގެ ކުރިން އުޅުނުހެން ދެންވެސް އުޅެވޭނެ.“ ރޮމުން ގިސްލަމުން ކަހަލަ ގޮތަކަށް އަހަރެން އެކުދިންނަށް ޔަޤީންކަން ދިނީމެވެ. އެވަޤުތު ޖުވޭދާ އަހަރެންގެ ކޮނޑުމަތިން ބޯ ހިއްލާލައިފާ އަހަރެންގެ ދަތްދޮޅީގައި ވަރަށް އޯގާތެރި ކަމާއެކީ އަތް އަޅާލިއެވެ. ”އެކަމަކު މިއަދު ތި ކަންތައް ކުރިގޮތަށް ދެން ދުވަހަކުވެސް ކަންތައް ނުކުރައްޗޭ. ދޮންބެ ރުޅިގަދަ ނުކުރައްޗޭ އިނގޭ. އެނގޭނު ދޮންބެ ރުޅިގަދަ ވީމަ ވާގޮތް ދޯ.“ އަހަރެން ވަރަށް އޯގާތެރިކަމާއިއެކީ ޖުވޭދާގެ އަތްމަތީގައި އަތް ބާއްވާލީމެވެ. އަދި އަހަރެންގެ ރުޅި ކޮންޓްރޯލް ކުރަން މަސައްކަތް ކުރާނެކަމުގެ ޔަޤީންކަން ދިނީމެވެ. އަހަރެމެން ތިންބެއިން ވާހަކަ ދައްކަން ތިއްބާ ބައްޕަ އޭނާގެ ފޮށި ހިފައިގެން ކޮޓަރިން ނިކުތެވެ.  އޭރުވެސް ހުރީ ވަރަށް ރުޅިގަދަ ވެފައެވެ. ފޮށި ހިފައިގެން އައިގޮތަށް އައިސް އަހަރެންގެ ކުރިމައްޗަށް ހުއްޓުނެވެ. އެހެންނަމަވެސް ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ޖެހިލުންވެފައި ހުރިކަން އަހަރެންނަށް ފާހަގަ ކުރެވުނެވެ. މީގެ އިރުކޮޅެއް ކުރިން ހިނގާދިޔަ ޙާދިސާ އަދިވެސް ބައްޕަގެ ޚިޔާލުގައި ހުންނާނެކަން އަހަރެންނަށް އެނގެއެވެ. ”އަހަރެން މިގެއިން މިދަނީ. ދެން މިގެއަށް ނައިސް ވޭތޯ ވަރަށް މަސައްކަތް ކުރާނަން.“ މިހެން ބުނުމާއިއެކު ބައްޕަ ފޮށި ހިފައިގެން ނިކުމެގެން ދިޔައީއެވެ. ވަރަށް ގިނަ ވާހަކަ ދައްކަން ބޭނުންވެފައި ހުރިހެން ހީވިއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ޖެހިލުންވީ ކީއްވެގެން ކަމެއް ނޭންގުނެވެ. ފަހަރެއްގައި އަހަރެންގެ ފަރާތުން އިތުރު ހަމަލާއެއް އަތުވެދާނެ ކަމުގެ ބިރު ހިތުތެރޭގައި އޮތީ ކަންނޭންގެއެވެ. އަހަރެމެން ތިންބެއިންނަށްވެސް ބައްޕަ ދިޔަތަން ބަލަހައްޓައިގެން ތިބުން ފިޔަވާ އިތުރު ކަމެއް ނުކުރެވުނެވެ.

ބައްޕަ ދިޔަފަހުން އެއްމަސްދުވަސް ފާއިތުވެގެން ދިޔައިރުވެސް އެއްވެސް ޚަބަރެއް ނުވެއެވެ. އަހަރެންނާއި ބައްދަލުކޮށް ޚަބަރު ނުބެލިޔަސް ކޮއްކޮމެންގެ ޚަބަރު ބަލަންވާނެ ކަމަށް އަހަރެންނަށް ޤަބޫލުކުރެވެއެވެ. ޖުވޭދާ ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ބައްޕަގެ ވާހަކަ އަހައެވެ. ބައްޕަ ކޮބައިތޯ ބަލަން ބޭނުންވެސް ވެއެވެ. އެއިން ކޮންމެފަހަރަކުވެސް ޖުވޭދާއަށް ޖަވާބުދާރީ ވަނީ ޖުމާނާއެވެ. ޖުމާނާ ބުނަމުން އަންނަނީ، އަހަރުމެން މަތިން ހަނދާން ނުކުރާ މީހެއްގެ މަތިން އަހަރުމެންވެސް ކޮންމެހެން ހަނދާން ކުރަން ނުޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. ޖުވޭދާގެ ހިތުގައި އެތައް ސުވާލުތަކެއް އެބަ ހުއްޓެވެ. ބައްޕައާއި ވާހަކަ ދައްކަން ބޭނުންވެސް ވެއެވެ. މަންމަގެ ނިމިދިޔުމުގެ ފަހަތުގައި ބައްޕަގެ އިހުމާލެއް ވާކަމަށް އަހަރެން ބުނިބުނުން އެއީ ކިހާވަރެއްގެ ޙަޤީޤަތެއްތޯ ބަލަންވެސް ޖުވޭދާ ބޭނުންވެއެވެ. އެހެނީ އަހަރެންނާއި ޖުމާނާގެ ހިތުގައި ބައްޕައަށްޓަކާ ނަފުރަތެއް އުފެދިފައި އޮތެއްކަމަކު، ޖުވޭދާއަކަށް އެވަރެއް ނުވިސްނެއެވެ. އޭނާއަށް މާގިނަ ކަންކަން ފެނިފައި ނުވުމާއި އަހަރެންނާއި ޖުމާނާއަށް ކުރަންޖެހުނު ތަޖުރިބާ ޖުވޭދާއަށް ކުރަން ޖެހިފައި ނުވުންވެސް އޭގެ ސަބަބަކަށް ވެދާނެއެވެ. އެހެނެއްކަމަކު އަހަރެންވެސް އަދި ޖުމާނާވެސް އެކަމާ ހިތްހަމަ ނުޖެހިގެން ޖުވޭދާގެ ހިތުގައި ބައްޕައަށްޓަކާ ނަފުރަތު އުފައްދާކަށް ނޫޅެމެވެ. އެހެނީ އެއީ އޭނާގެ ވިސްނުމެވެ. ކޮންމެގޮތެއް ވިޔަސް އެއީ އޭނާގެވެސް އުފަން ބައްޕައެވެ. އެ ބައްޕައާއިމެދު ފިކުރުކުރުމުގެ ޙައްޤު އޭނާއަށްވެސް އޮންނާނެއެވެ.

މަންމަ ނިޔާވިތާ ހަމަސްދުވަސް ފާއިތުވެގެން ހިނގައްޖެއެވެ. ޖުމާނާގެ އޯލެވެލް އިމްތިޙާންވެސް އޮތީ ވަރަށް ކައިރީގައެވެ. އޭނާއަކީ ތަޢުލީމީ ގޮތުން

ރަނގަޅު ނަތީޖާއެއް ޙާޞިލުކުރަމުން އައި ކުއްޖެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް ވޭތުވެ ދިޔަދުވަސްތަކުގައި ކަންތައްތައް ވެގެންދިޔަ ގޮތުން އޭނާގެ ކިޔެވުމަށް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އަސަރުކޮށްފައެވެ. އެހެންކަމުން އޯލެވެލް އިމްތިޙާނުން ރަނގަޅު ނަތީޖާއެއް ލިބުމަކީ ވަރަށް ނާދިރު ކަމެއްކަމަށް ޖުމާނާ އައީ ބުނަމުންނެވެ. އެހެންނަމަވެސް  އޭނާގެ ފެންވަރުން ވަރަށް މަސައްކަތް ކުރާކަން އަހަރެންނަށް ފާހަގަ ކުރެވުނެވެ. ދިރިއުޅުމުގެ އެތައް އަޑިގަނޑުތަކެއް އެހާ ޅަޢުމުރުގައިވެސް ޖުމާނާ ވަނީ ދެކެފައެވެ. ކުރިޔަށް އޮތްތަނުގާ ކުރިމަތިލާން ޖެނޭނީ ކޮންފަދަ ދަތި އުނދަގޫ ޙާލަތަކާ ކަމެއް އަހަރެމެންނަކަށް ނޭންގެއެވެ. އޭނާ ހިތްވަރާއިއެކު މަސައްކަތްކުރާ އެއްސަބަބަކީވެސް އެއީއެވެ. ޖުމާނާ ބުނަމުން އައީ، އޭނާއަކީ މައިންބަފައިން ނެތް ޔަތީމެއް ކަމަށެވެ. އަދި އަހަރެންގެ މައްޗަށް މުޅި އުމުރު ބުރަޔަކަށް ވެގެން އުޅެން ބޭނުންނުވާ ކަމަށެވެ. އެހެނީ އަހަރެންގެވެސް ޒާތީ ދިރިއުޅުމެއް އޮންނާނެތީއެވެ. އޭގެ ހުރަހަކަށް ޖުމާނާ ވާން ބޭނުންނުވާ ކަމަށް އަބަދުވެސް ބުނެއެވެ. އަހަރެމެންގެ ގާތުގައި މަންމަ ނެތްތަން ފޫބެއްދޭނެ ދެވަނަ ފަރުދަކު ނުހުންނާނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް،  އެހިތާމައިގާ ފިކުރުކުރަން އިނދެގެން ކުރިމަގު ބައްޓަން ކުރުމަކީ ދަތިކަމަކަށް ވާނެކަމަށްވެސް ޖުމާނާ ބުނެއެވެ. އަދި އެ ހިތްވަރު ޖުވޭދާއަށްވެސް ދެމުން ގެންދެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ޖުވޭދާ އަދިވެސް މަންމަ ހަނދާން ކުރަމުން ރޮއެއެވެ. އެހެންވާނެކަން އަހަރެންވެސް ޤަބޫލުކުރަމެވެ. އެހެނީ، ޢުމުރުން ސާދަ އަހަރުގެ އަންހެން ކުއްޖަކަށް އެންމެ ބޭނުންވާނީވެސް މައިމީހާގެ އަޅާލުމާއި ލޯތްބެވެ. އޭނާގެ ވާހަކަތައް އަޑުއަހާލާ ޚިޔާލު ދޭނެ މިތުރަކަށް ކޮންމެ ކުއްޖަކުވެސް އެ ޢުމުރުގައި ބަލާނީ މަންމައެވެ. އެހެންނަމަވެސް ޖުވޭދާ އެހުރީ އެ އުފަލުން މަޙުރޫމު ވެފައެވެ. މިކަމުގެ ޒިންމާ ބައްޕަގެ ބޮލުގައި އެޅުވިއެއްކަމަކު، މަންމަގެ ކިބައިގާ އެފަދަ ހޭލުންތެރިކަމެއް ނެތުންވެސް އެއީ ކުޑަ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެފަދަ ވިސްނުމަކާއިއެކު އަހަރެންގެ އެންމެ ބޮޑު އަމާޒަކަށްވީ ދެ ކޮއްކޮވެސް ދުނިޔެއަށް ފިސާރި ރަނގަޅަށް ލޯ ހުޅުވި، އަމިއްލަ ފައިމައްޗަށް ތެދުވެވޭ ވަރުގެ ޤާބިލު ބަޔަކަށް ހެދުމެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެން އިތުރަށް ހިތްވަރާއިއެކު މަސައްކަތް ކުރަން ފެށީމެވެ. އެހެންނަމަވެސް މަންމަ ވަކިވެގެން ދިޔުމުގެ ހިތާމަ އަހަރެންގެ ހިތާއި ސިކުނޑިން ހިނދުކޮޅަކަށްވެސް ފިލައިގެންނެއް ނުދެއެވެ. އެހެނެއްކަމަކު ކޮއްކޮމެންނަށް އެކަން ދައްކައިގެން ވާކަށްވެސް ނެތެވެ. އޭރުން އެކުދިންކުރާ މާ ބޮޑުވާނެކަން އަހަރެންނަށް އެނގެއެވެ. ކަންއޮތީ އެހެންކަމަށް ވީއިރު، އަހަރެން އެކަމަކުން ދުރަށްދިޔުމަށް ކޮއްކޮމެންނަށް ވަޢުދުވީ ކަންތަކުން ދުރަށް ޖެހިލުންވެސް އަހަރެންނަށް ދަތި ކަމަކަށް ވިއެވެ. އެހެނީ އަހަރެން އަދިވެސް މަސްތުވާ ތަކެތި ބޭނުން ކުރަމެވެ. އެކުދިންނަށް ސިއްރުން އެކަން ކުރިއެއްކަމަކު މިކުރަނީ ރަނގަޅު ކަމެކޭ ނުބުނާނަމެވެ.  އެހެންނަމަވެސް ހިތުގެ އުދާސްތައް ފިލުވާލަން  އެވަޤުތު ލިބުނު އެންމެބޮޑު އެހީތެރިޔަކީ އެއީ ކަމަށް އަހަރެންނަށް ޤަބޫލުކުރެވުނީއެވެ.  އާނއެކެވެ. އެއީ ގޯހެކެވެ. އެކަމުން ދުރަށްދާން އޭރުވެސް އަހަރެން ބޭނުންވިއެވެ. މިއަދު މިހުރި ޙާލަތަށް އަންނަން ޖެހުނު އެންމެ ބޮދު ސަބަބަކީވެސް އެ ނޭދެވޭ އާދަ ކަމަށް އަހަރެން ޤަބޫލުކުރަމެވެ.

ދުވަސްތައް ފާއިތުވަމުން ގޮސް މިއަދަކީ ޖުމާނާގެ އޯލެވެލް އިމްތިޙާނުގެ ނަތީޖާ ލިބެ ދުވަހެވެ. ގްރޭޑް ދިހައެއްގައި ކިޔަވަމުން ގެންދިޔައިރު ޖުމާނާއަށް ދިމާވި ދަތި އުނދަގޫ ޙާލަތްތަކުގެ ސަބަބުން، ނަތީޖާ އެންމެ ރަނގަޅު ނުވާނެކަމަށް އޭނާ ހުރީ ނިންމައިގެންނެވެ. އެހެނީ ކޮންމެފަދަ ނަތީޖާއެއް ލިބުނަސް އެކަން ހިތުން ރުހުމުން ޤަބޫލުކޮށް ކުރިމަގުގައި ކަންތައް ކުރާނެގޮތްވެސް ޖުމާނާވަނީ ރާވާ ނިންމާފައެވެ. އެގޮތުގެމަތިން އޭނާ ހުރީ، ލިބެން އޮތް ނަތީޖާއަށް  ނަފްސާނީ ގޮތުންވެސް ކުރިމަތިލުމަށް ތައްޔާރު ވެގެންނެވެ. އެހެންނަމަވެސް އަހަރެންނަށް ޖުމާނާގެ މައްޗަށް ފުރިހަމަ އިތުބާރު އޮތެވެ. އެހެނީ އޭނާ ރެޔާއިދުވާލު ކުރަމުންދިޔަ މަސައްކަތް އަހަރެން ވަރަށް ގާތުން ދުށީމެވެ. އެދުވަހު، އަހަރެންނާއި ޖުވޭދާ، ގޭގައި ތިބެގެން އިންތިޒާރު ކުރަމުން ދިޔައީމެވެ. އެހެނީ ނަތީޖާ ނަގަން ދިޔައީ ޚުދު ޖުމާނާއެވެ. އަހަރެން ދާކަށް ޖުމާނާ ޤަބޫލު ނުވީތީއެވެ. ސަބަބެއް ނޭންގެއެވެ. ޖުމާނާގެ ޚަބަރެއް ނުވެގެން އަހަރެމެން ދެބެއިން ތިބީ ހާސްވެ ކަންބޮޑުވެފައެވެ. އެހެން ތިއްބާ ކުއްލިޔަކަށް ޖުވޭދާ ވަރަށް މަޑުމައިތިރި ގޮތަކަށް އަހަރެންނަށް ގޮވާލިއެވެ. ”ދޮންބޭ…. ދޮންތަ.“ އަހަރެން ޖުވޭދާއާއި ދިމާއަށް ބަލައިލީމެވެ. ޖުވޭދާގެ ނަޒަރު ހުރީ ގޭގެ ދޮރާއި ދިމާއަށެވެ. އޭނާ އިނީ އެދިމާއަށް އިނގިލިވެސް ދިއްކޮށްގެންނެވެ. ކަންބޮޑުވެފައިވާ ނަޒަރަކުން އަހަރެންނަށްވެސް ދޮރާއި ދިމާއަށް ބަލައިލެވުނެވެ. އަތުގައި އޮތް ނަތީޖާ ޝީޓާއިއެކު، ބުދެއްފަދައިން ހަރަކާތެއް ނެތި ގޭތެރެއަށް ވަދެގެން އެއަންނަނީ ޖުމާނާއެވެ. އަހަރެމެންނަކަށްވެސް ބުނާނެ އެއްޗެއް ނޭންގުނެވެ. ޖުމާނާ އެދިޔަގޮތަށް ގޮސް ގޮނޑިއެއްގައި އިށީނީއެވެ. އޭނާގެ ޙަރަކާތަށް ބަލަން އަހަރެމެން ތިބީމެވެ. ދުލުން ބަހެއް ބުނަން ނޭންގިފައެވެ. އެހެންނަމަވެސް ހިތުގައި ބިރުވެރި ކަމުގެ ވިންދު ޖަހަމުން ދިޔައެވެ. ބުންބެރެއްގެ އަޑު ފަދައިން ބޭރަށްވެސް އަޑުއިވޭހާ ބާރަށެވެ. އެވަޤުތު ޖުމާނާ މަޑުމަޑުން އަހަރެންނަށް ގޮވާލިއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އޭނާގެ ނަޒަރު ހުރީ އަހަރެންނާއި ދިމާއަކަށް ނޫނެވެ. ކޮންމެވެސް އެހެން ކަމަކާ ވިސްނަން އިން ޒާތަކަށެވެ. ”ދޮންބޭ… ހަތްވަނަ.“ އަހަރެންނާއި ޖުވޭދާ އެކަކު އަނެކަކާއި ދިމާއަށް ބަލައިލީމެވެ. ހައިރާނުން ފުރިގެންވާ ނަޒަރަކުންނެވެ. ދެމީހުންނަށްވެސް ފާޑަކަށް ތުންފިއްތާލުމާއިއެކު، ކޮނޑު އަރުވާލެވުނެވެ. އެވަޤުތު އަނެއްކާވެސް ޖުމާނާ ހަމަ ކުރިއެކޭ އެއްގޮތަށް އަހަރެންނަށް ގޮވާލިއެވެ. ”ދޮންބޭ… ހަތްވަނަ.“ އޭރު އޭނާއަށް ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް މައިނޭވާ ލެވެއެވެ. ”ބަލަ ދޮންތާ، ކޮން ހަތްވަނައެކޭތަ ތިކިޔަނީ؟ ދީބަލަ ތި ރިޒަލްޓް އަހަރެން ބަލާލަން.“ އެންމެފަހުން ޖުވޭދާގެ ކެތްތެރިކަން ކޮޅުން ލިއެވެ. އޭނާ ޖުމާނާއާއި މުޚާތަބު ކުރުމާއިއެކީ އެދިމާއަށް ހިނގައިގަތެވެ. އަދި ޖުމާނާގެ އަތުގައި އޮތް ނަތީޖާ ދަމައިގަތެވެ. އޭރުވެސް ޖުމާނާ އިނީ ޙަރަކާތް ހުއްޓިފައެވެ. އިރުކޮޅަކުން ޖުވޭދާ އަޑުގެ ނެތްކޮޅަށް ހަޅޭއްލަވައިގަތެވެ. ފުންމައިގަތުމާއި އެކުގައެވެ. އުފަލުގެ ކޮޅެއް ނެތްފަދައިންނެވެ. ”ދޮންތަ ޓޮޕް ޓެން.“ އަހަރެންނަކަށް ބުނާނެ އެއްޗެއް ނޭންގުނެވެ. ލޮލުން ފެން ފައިބަން ފެށިއެވެ. އެއީ އުފާވެރި ކަމުގެ ކުރުނައެވެ.  މޫނުމަތީގައި ވަނީ ހިނިތުން ވުމެކެވެ. ޖުވޭދާ، ފުންމައިގެން ގޮސް ޖުމާނާ ކޮޅަށް ނެގިއެވެ. ޖުމާނާގެ ގައިގާ ބާރަށް ބައްދަމުން ގެންދިޔައެވެ. ޖުމާނާ އޭރުގައި ބުނި އެއްޗެއް މިހާރު އަހަރެންނަށް ވިސްނިއްޖެއެވެ. އޯ ލެވެލް އިމްތިޙާނުން ޖުވޭދާއަށް ލިބުނީ ޤައުމީ ޓޮޕް ޓެންގެ ހަތްވަނައެވެ. އަލްޙަމްދުﷲ. އުފާވެރިކަމުގެ ކޮޅެއް ނެތެވެ. އަހަރެން ދަރިއެއްފަދައިން ގެންގުޅެ ބޮޑުކުރި ލޯބިވާ ކޮއްކޮ އޭނާ އުންމީދުކުރި ވަރަށްވުރެ ފުރިހަމަ ނަތީޖާއަކުން ފާސްވީއެވެ. އެކުދިންނަށްޓަކާ އަހަރެން ވީ ޤުރުބާނީގެ އަގު ލިބުނު ކަހަލައެވެ.  އަހަރެމެން ތިންބެއިންނަށް މިފަދަ އުފާވެރިކަމެއް މި ލިބުނީ އެތައް ޒަމާންތަކަކަށް ފަހުގައެވެ. މިއަދު އަހަރެންގެ މަންމަ ހުރިނަމަ ކިހާ އުފާވީސް ހެއްޔެވެ. އަހަރެންގެ ހިތަށް އެތައް އެއްޗެއް އަރާ ފައިބަމުން ދިޔައެވެ. އެކުދިންގެ ކައިރީގައި މަޑުކޮށްލަންވެސް އަހަރެންނަކަށް ކެތެއް ނުވިއެވެ. އެވަޤުތު އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުބުނެ އަހަރެން އެތަނުން ދުރަށް ދިޔުމަށް ހިނގައިގަތީމެވެ. ”ދޮންބޭ!“ އަހަރެންގެ ކަންފަތުގައި ޖުމާނާގެ އަޑު ޖެހުނެވެ. އަހަރެން މަޑުމަޑުން އެނބުރި ބަލައިލީމެވެ. އޭރުވެސް އަހަރެންގެ ލޮލުން ކަރުނަ އޮހެމުން ދިޔައެވެ. ޖުމާނާ ހުރީ އަހަރެންނާއި ދިމާއަށް ބަލަހައްތައިގެންނެވެ. ޖުވޭދާ އަދިވެސް އުފާ ފައުޅުކުރަނީއެވެ. ޖުމާނާ މަޑުމަޑުން އަހަރެންނާއި ދިމާއަށް ހިގައިގަތެވެ. އަހަރެންވެސް މިފަހަރު ޖުމާނާއާއި ކުރިމަތިލާން ތައްޔާރުވީމެވެ. އޭނާ އަރާ ހަމަވުމުން އަހަރެންނަށް އޭނާ ގައިގާ ބައްދާލެވުނެވެ. އަދި ބާރަށް ރޯން ފެށުނެވެ. ޖުމާނާވެސް ރޯން ފެށިއެވެ. ”ތެންކިޔޫ ދޮންބޭ.“ ޖުމާނާ އަހަރެންނަށް ޝޫކުރު އަދާކުރުމުން އަހަރެން އޭނާ ގަޔާއި ދުރުކޮށްލުމާއިއެކު ވަރަށް ރަނގަޅަށް ބަލައިލީމެވެ. ”އާން. ވަރަށް ބޮޑަށް ތެންކިޔޫ. އަހަރެންނަށް އިތުބާރު ކުރީތީ. އަހަރެން މި އިމްތިޙާނު ހެދީ ވަރަށް ދަތި އުނދަގޫ ޙާލަތެއްގަކަން އެންމެ ރަނގަޅަށް އެނގޭނީ ދޮންބެއަށް. އެކަމަކުވެސް އަހަރެންނަށް މިކަން ކުރެވޭނެ ކަމުގެ ފުރިހަމަ އިތުބާރު ދޮންބެއަށް އޮތްކަން އަހަރެންނަށް އެނގޭ.“ އަހަރެންގެ ދެލޮލުން ފައިބަމުންދިޔަ ކަރުނަތައް ފޮހެދެމުން ޖުމާނާ ބުނެލިއެވެ. ”ތީ އަސްލު ޖުމާނާގެ ހިތްވަރު. ޤާބިލުކަން. ބުރަ މަސައްކަތުގެ ނަތީޖާ. އަހަރެން ކޮއްކޮޔާމެދު ފަޚުރުވެރިވަން.“  އެވަޤުތު އަހަރެމެން ދެމީހުންނަށް އެއްފަހަރާ ޖުވޭދާއާއި ދިމާއަށް ބަލައިލެވުނެވެ. އަދި މަޑުމަޑުން އޭނާއާއި ދިމާއަށް ހިނގައިގަތީމެވެ. ”ޖުވޭ.. ދެން ތި ފުންމުން ހުއްޓާލަބަލަ.“ އުފާވެރި ރާގެއްގައު ޖުމާނާ ގޮވާލިއެވެ. ޖުވޭދާ މަޑުމަޑުން ހުއްޓުނެވެ. ”މި އުފާ ފާޅުކޮށްލަން ވާނެ ދޯ. ހިނގާ ކޮންމެސް ތާކަށް އެއްޗެއް ކާލަން ދަމާ ދޯ“ އަހަރެންގެ ދަޢުވަތު ޤަބޫލު ކުރުމުގެ ގޮތުން ދެކުދިންވެސް އެއްފަހަރާ އާނއެކޭ ބުންޏެވެ.  އެކުދިން ގޮވައިގެން އަހަރެން ދިޔައީ، ފުދޭ ވަރަކަށް އަގުބޮޑު ރެސްޓޯރަންޓަކަށެވެ. ފެންވަރު ރަނގަޅު ކެއުމެއް އެކުދިންނަށް ދޭން ބޭނުންވީތީވެސް މެއެވެ.

ވަޤުތަކީ މެންދުރުގެ ވަޤުތުކަމުން ފުދޭވަރަކަށް ގިނަ މީހުން އެތަނުގައި ތިއްބެވެ. މޭޒެއްވެސް ލިބުނީ ވަރަށް މަސައްކަތުންނެވެ. މެނޫ ބެލުމަށްފަހު އެމީހަކު ބޭނުންވާ އެއްޗަކަށް އޯޑަރު ދިނީމެވެ. އެއަށްފަހު، ތިންބެއިންގެ ވާހަކަތައް ކުރިޔަށް ދިޔައެވެ. އިރުކޮޅަކުން ޖުވޭދާ އިނދެފައި ޖުމާނާއާއި ސުވާލެއް ކޮށްލިއެވެ. ”ދޮންތާ، ދޮންތަގެ ރިޒަލްޓުގެ ވާހަކަ ބައްޕަ ކައިރިޔަކު ނުބުނާނަންތަ؟“ އެވަޤުތު ޖުމާނާ އަހަރެންނާއި ދިމާއަށް ބަލައިލިއެވެ. އެއަށްފަހު ހީލާފައި ޖުވޭދާ ކުރި ސުވާލަށް ޖަވާބު ދިނެވެ. ”ބުނާނެ ކަހަލަ ދަނޑިވަޅެއް ދިމާވެއްޖެއްޔާ ބުނާނަން. ކޮންމެގޮތެއް ވިޔަސް ބައްޕަ ވާނީ ބައްޕައަކަށްނު. އެހެންވީމަ ކޮންމެހެން ސިއްރުކުރާކަށްވެސް ނުޖެހޭ ދޯ.“ ޖުމާނާ އެހެން ބުނުމާއިއެކު އަހަރެންނާއި ދިމާއަށް ވައްކަޅިން ބަލައިލިއެވެ. އަހަރެން އެކަމަކަށް މާބޮޑު އެއްޗެއް ނުބުނަމެވެ. ހަމަ އެވަޤުތު ނޫންކަމަށް ހަދާފައި އަހަރެން އެހެން ދިމާއަކަށް ބަލައިލީމެވެ. އަހަރެންގެ ދެލޯ ދިޔައީ ކާއްޓެއްހެން ބޮޑު ވެގެންނެވެ. ތިންމީހުން ދައްކަމުން ގެންދިޔަ، އެއޮއް މުހިންމު ވާހަކަވެސް ޚިޔާލުން ކައްސާލައިގެން ހިނގައްޖެއެވެ. އަހަރެންގެ ކުރިމަތީގައި އިން މޭޒުގައި އެއިނީ އެއްކަހަލަ އަންހެން ކުއްޖާއެވެ. އަހަރެން ހަދާނެގޮތެއް ނޭންގިގެން މޭޒުމަތީގައި އޮތް މެނޫ ނަގާ މޫނުމަތީގައި އެޅީމެވެ. އަހަރެންގެ ޙަރަކާތަށް ބަލަން އިން ޖުމާނާއަށް ކޮންމެވެސް ގޮތަކަށް ރެޔަކާލައިފިއެވެ. އަދި އަހަރެން ބަލައިލި ދިމާއަށް އޭނާވެސް ބަލައިލިއެވެ. ”ދޮންބޭ، އަހަރެންނަށް ކުށްހީއަކަށް ނުވާނަމަ އެއީ އެއްކަލަ ”ކޮންކުއްޖާ“ ދޯ. ދޮންބެމެން ގަރާޖަށް ވައިޖަހަން އައި ކޮންކުއްޖާ ދޯ؟“ ވަރަށް ލާނެއް ގޮތަކަށް ޖުމާނާ ސުވާލުކޮށްލިއެވެ. ”ތަންކޮޅެއް މަޑުން ވާހަކަ ދައްކަބަލަ ޖުމާނާ.“ އަހަރެންނަށް ބުނާނެ އެއްޗެއް ނޭންގިގެން ބުނެވުނުހާވެސް އެއްޗަކީ އެއީއެވެ. ”އަހަރެން ބާރަކަށް ވާހަކައެއް ނުދައްކަމެއްނު.“ ”އާން އަހަރެންނަށް އެނގެޔޭ. އެކަމަކުވެސް

ތިޔަށްވުރެވެސް އަޑު މަޑުކޮށްލަބަލަ.“ ޖުމާނާ ބާރަށް ހީގަތެވެ. ޖުވޭދާ އިނީ އެވަނީ ކިހިނެއްކަން ނޭންގިފައެވެ. ”ދޮންތަ ތި ދައްކަނީ ކޮން ”ކޮންކުއްޖެއް“ގެ ވާހަކައެއްތަ؟“ ދެއަތް ދެފަރާތަށް ފޮޅުވާލަމުން ޖުވޭދާ ސުވާލުކޮށްލިއެވެ. އަހަރެން މަޑުމަޑުން މެނޫ ތިރިކޮށްލާފައި އެދިމާއަށް ބަލައިލީމެވެ. އެވަޤުތަކީ އޭނާއަށްވެސް އަހަރެމެން ތިބި މޭޒާއި ދިމާއަށް ބަލައިލެވުނު ވަޤުތެކެވެ. އަހަރެން ފެނިފައި ޝައްކުން ފުރިގެންވާ ނަޒަރަކުން އަހަރެންނާއި ދިމާއަށް ބަލައިލިއެވެ. އަދި އަތް ހިއްލާލުމާއެކު މަޑުމަޑުން ދެއަތަށް ހޫރާލިއެވެ. އޭނާ ހޫރާލި އަތަށް ޖަވާބު ދިނުމުގެ ގޮތުން އަހަރެންވެސް ބޯ ޖަހާލުމާއިއެކު މަޑުމަޑުން ހީލީމެވެ. ހީވާގޮތުން އޭނާ އިނީ ރައްޓެހިން ތަކަކާއި އެކުގައެވެ. އެމީހުންގެ ކިބައިން އިޒުނައަށް އެދުމާއިއެކު އިންތަނުން ތެދުވެގެން އަހަރެމެން ތިބި މޭޒާއި ދިމާއަށް ހިނގައިގަތެވެ. އާނއެކެވެ.  އޭނާ އެހެރަ އަންނަނީއެވެ. ފުރިހަމަ ހިނިތުން ވުމަކާއިއެކު ހިނގާލާފައި އައި އިރު، މުޅި ދުނިޔޭގައިވެސް އެވަރުގެ ރީތި އަންހެނަކު ނުހުންނާނެޔޭ ބުނެވޭހާވެސް އޭނާ ރީއްޗެވެ.  އަހަރެންނަށް ހަދާނެގޮތް ހުސްވިއެވެ. ކޮއްކޮމެއް ގާތުގައި އެބަ އަންނަންކަމަށް ބުނެ، އެތަނުން ތެދުވެގެން ދިޔުމަށް ހިނގައިގަތީމެވެ. އެހެންނަމަވެސް އޭރު އޭނާ އަހަރެމެންނާއި އަރާ ހަމަކޮށްފިއެވެ. ”ހައި ޖުނޭދު.“ އަހަރެންގެ ނަމުން އޭނާ ގޮވާލުމުން މުޅި ހަށިގަނޑޫ ފިނިވެގެން ދިޔަކަހަލަ އިހުސާސެއް ކުރެވުނެވެ.

• ނުނިމޭ –