އަހަރެންނަށް ހަދާނެ ގޮތެއް ނޭންނުތާ، ބުނާނެ އެއްޗެއްވެސް ނޭންގިފައި ހުރެވުނީއެވެ. ގަނޑުވެފައި ކަހަލަ ގޮތަކަށެވެ. ”ދޮންބޭ، މަންމައަށް ކިހިނެއްތަވީ؟ ކީއްވެތަ އެމްބިޔުލާންސަށް  ނުގުޅާ ތިހުންނަނީ؟“ ޖުމާނާ އަހަރެންނަށް ގޮވަމުން ސުވާލު ކުރަމުން ގެންދިޔަ އަޑުވެސް އަހަރެންނަށް އިވެމުން ދިޔައެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެސުވާލުތަކަށް ޖަވާބު ދޭނެ ޚިޔާލެއް އަހަރެންގެ ނެތެވެ. އިރުކޮޅަކުން ކޮންމެވެސް މީހަކު އަހަރެންގެ ގައިގާ ހިފާ ތަޅުވައިގަތެވެ. އަހަރެން ތެޅިގެންފާ ބަލައިލިއިރު ކައިރީގައި ހުރީ ޖުވޭދާއެވެ. ”ދޮންބޭ މަންމަ ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންދަން އަވަހަށް އެމްބިޔުލާންސަށް ގުޅާށޭ.“ ޢަމުރުވެރި ރާގަކަށް ޖުވޭދާ އަހަރެންނާއި ދިމާއަށް ހަޅެއްލަވައިގަތެވެ. އޭނާގެ މޫނުމަތީގައިވަނީ ރުޅިއާއި ބިރާއި ހިތާމަ އެކުވެފައިވާ ކަހަލަ މަސްހުނި ޝުޢޫރެކެވެ. ލޮލުން ފައިބަމުން ދިޔަ ކަރުނަތައް ހީވަނީ، ހުސްވާން އިންކާރު ކުރާހެންނެވެ. އަހަރެންނާއި ދިމާއަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރީ ރުޅިވެރި ގޮތަކަށެވެ. ވާނީވެސް އެހެންތާއެވެ. އޭނާގެ ކުރިމަތީގައި އޭނާގެ މަންމަ އެއޮތީ އެއްވެސް ހަރަކާތެއް ނެތި ހުއްޓިފައެވެ. ވީހާވެސް އަވަހަކަށް ފަރުވާދޭން އޭނާވެސް ބޭނުންވާނެތާއެވެ. އެކަމަށް އެދި އުންމީދުވެސް ކުރާނެތާއެވެ. މި ވަޤުތު އެކުދިންނަށް އެކަމަށް އެދި އެންމެ ބޮޑަށް އުންމީދު ކުރެވޭނެ ފަރާތަކީވެސް އަހަރެންތާއެވެ. އެގޮތުގެ މަތިން، ޖުވޭދާ އަހަރެންގެ ކިބައިން އެ އެދެނީ ޖާއިޒު އެދުމަކަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް މަންމަގެ ހަށިގަނޑުގައި، ފުރާނަނެތް ވާހަކަ އަހަރެން އެކުދިން ގާތުގައި ބުނާނީ ކިހިނަކުން ހެއްޔެވެ؟ އެހެނީ އެކުދިން ފަދައިން އަހަރެންވެސް ބޭނުންވަނީ އެއީ ނުވާކަމެއް ކަމަށް ޤަބޫލުކުރާށެވެ. އެހެންނަމަވެސް މަންމައެއް ނެތެވެ. އެތައް ވޭންތަކެއް ތަހަންމަލު ކުރަން ޖެހުމުން އެތައް ރެއެއްގެ ނިދިން މަޙުރޫމްވިއެވެ. ރަޙުމުކުޑަ އިންސާނެއްގެ އަޅުވެތިކަމުގައި ހުރެ، އާހުން ފުރިގެންވާ ދިރިއުޅުމެއް އުޅެފައި، މިއަދު އެއޮތީ މަންމަ އަޅަމުންދިޔަ ވޭންތަކުން މިނިވަންކަން ލިބި ދާއިމީ ނިންޖަކުން ނިދާލާފައެވެ. ”ކޮއްކޯ، މަންމައެއް ނެތް.“ ގިސްލެވޭ ހާލުގައި ހުރެ އަހަރެން ޖުވޭދާއަށް ޖަވާބު ދިނީމެވެ. ”ދޮންބެ ކީކޭތަ ތިކިޔަނީ! މަންމައެއް ނެތޭ ތިބުނަނީ ކީއްވެ؟ މަންމަ އެއޮތީ އަހަރުމެންގެ ކުރިމަތީގަ ފެންނާކަށްނު. މަންމަ އެއޮތީ ހޭނެތިފައޭ. ދެންވެސް އަވަހަށް ހިނގާބަލަ މަންމަ ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންދަން.“ އެވަޤުތު ޖުމާނާވެސް މަޑުމަޑުން ތެދުވެގެން އައިސް އަހަރެންގެ ކައިރިޔަށް ހުއްޓިލިއެވެ. ”އެއީ ތެދެއް ދޮންބޭ، ދޮންބެ ކީއްވެގެންތަ އެހާ އަވަހަށް ތި އުންމީދު ކަނޑާލަނީ. ދެންވެސް ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންދިޔައީމައެއްނު ފަރުވާއެއް ލިބެން އޮތަސް އެނގޭނީ.“ އެއޮއް ހުރިހާއިރު ޖުމާނާވެސް އިނީ ހަދާނެގޮތް ހުސްވެފައެވެ. ރޯންވެސް ނޭންގިފައެވެ. ޙަޤީޤަތް އެނގިހުރެ ޤަބޫލުކުރަން ބޭނުން ނުވީތީ ކަމަށްވެސް ވެދާނެއެވެ. ނުވަތަ ޖުވޭދާ ކުރަމުން އެގެންދާ އުންމީދު ޙަޤީޤަތަކަށް ވެދާނެ ކަމުގެ އުންމީދު އޭނާގެ ހިތުގައިވެސް އޮތީ ކަންނޭންގެއެވެ.  އަހަރެން ޖުވޭދާގެ ދެކޮނޑުގައި މަޑުމުޑުން ހިފާ އަހަރެންނާއި ދިމާއަށް ރަނގަޅަށް އަނބުރާލީމެވެ. އަދި ކެތްތެރިވާން ބުނީމެވެ. ޖުމާނާވެސް މަޑުމަޑުން އައިސް ޖުވޭދާ ކައިރީގައި އިށީންދެލިއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އޭނާ އިނީ އޭނާގެ އަމިއްލަ ހާލާއިގެންނެވެ. އަހަރެން ދެކުދިން ކައިރީގައި މަޑުމަޑުން އިށީންދެލާފައި ވިސްނައިދޭން މަސައްކަތް ކުރީމެވެ. އޭރު އަހަރެންގެ ލޮލުންވެސް ހިފެހެއްޓުމެއްނެތި ކަރުނަ ފައިބަމުން ދިޔައެވެ. ”ޖުމާނާ، ޖުވޭދާ، ދޮންބެ މި ދައްކާ ވާހަކަ ތަންކޮޅެއް ވިސްނާލައިގެން އަޑުއަހާލަބަލަ. ދޮންބެ މިއުޅެނީ އެމްބިޔުލާންސަށް ގުޅަން. އެކަމަކު މަންމަ ގެންދިޔުމަށްފަހު ދެން ވާނެ ގޮތަކަށް ތިކުދިން ތައްޔާރުވެގެން ތިބެންވާނެ. މި ޙަޤީޤަތަކީ އަހަރުމެން ތިންބެއިންނަށްވެސް ކުރިން އެނގޭ ޙަޤީޤަތެއްނު ދޯ. އެހެންވީމަ މަންމަ ގެންދާއިރު ކޮއްކޮމެން ކެތްތެރިކަން އިސްކުރަންވާނެކަން ހަނދާން ކުރާތި. ޖުމާނާ ބައްޕައަށް ގުޅާލާފަ ބުނޭ ގެއަށް އަންނާށޭ.“ އެހެން ބުނުމާއިއެކު އަހަރެން އެކުދިންނާއި ތަންކޮޅެއް ދުރަށް ޖެހިލީމެވެ. ގިސްލެވޭ ޙާލަތުގައެވެ.

އެމްބިޔުލާންސަށް ގުޅާފައި އަހަރެން ފޯނު ބޭއްވިއިރު، ޖުމާނާ އިނީ ބައްޕައަށް ގުޅައިގެންނެވެ. ޖުވޭދާ އިނީ ޖުމާނާގެ ކޮނޑުގައި ބޯ އަޅާލައިގެންނެވެ. ޖުމާނާގެ ވާހަކަ ހުރިގޮތުން، ބައްޕަގެ ޖަވާބު އަހަރެންނަށް އަންދާޒާ ކޮށްލެވުނެވެ. އަހަރެން ކައިރިޔަށް ރުޅިއައީ އިންތިހާއަށެވެ. އެދިޔަ ބާރުމިނުގައި ގޮސް ޖުމާނާ އަތުން ފޯނު ޖަހައިގަތީމެވެ. ”މާ ގިނަ ވާހަކަތަކެއް ދައްކާނެ ކަމެއްނެތް. ކަލޭ، ކަލޭގެ އަނބިމީހާގެ މޫނު އެންމެ ފަހުފަހަރަށް ދެކެން ބޭނުމިއްޔާ އާދޭ.“ އެހެން ބުނުމާއިއެކު އަހަރެން ފޯނު ކަނޑާލީމެވެ. އިސާހިތަކު އެންބިޔުލާންސްވެސް އެތުވެއްޖެއެވެ. އަހަރެމެން ތިންބެއިންގެ ޙާލުހުރީ އެކަކު އަނެކަކަށް އަޅާލެވޭކަހަލަ ގޮތަކަށް ނޫނެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެކަކު އަނެކަކަށްޓަކާ ހިތްވަރުކުރަން ޖެހޭނެކަން ތިންބެއިންނަށްވެސް ޤަބޫލުކުރެވެއެވެ. އެހެންކަމުން ނެތް ހިތްވަރާއިއެކީ، ތިންމީހުންވެސް މަންމަގެ ހަށިގަނޑާއިއެކު ހޮސްޕިޓަލަށް ދިޔައީއެވެ. ހޮސްޕިޓަލްއިން މަންމަގެ މަރު ސާބިތު ކުރުމަށްފަހު، ކުރަންހުރި ހުރިހާ ކަމެއް ކޮށް ނިންމުމާއިއެކު މަންމަގެ ހަށިގަނޑު ސަހަރާއަށް ގެންދެވުނެވެ. އޭރުވެސް ބައްޕަ ނާންނަކަން އަހަރެންނަށް އެނގެއެވެ. އެހެނެއްކަމަކު ބައްޕަ ހޯދާކަށް ކޮއްކޮމެންނެއްވެސް ނޫޅެއެވެ. އެހެނީ ތިންބެއިންނަށްވެސް ކުރެވެމުން ދިޔައީ ޔަތީމުވީ ކަމުގެ އިހުސާސެކެވެ.

މަންމަ ހިނަވާ ނިންމާ މޫނުދައްކަން ފެށިއިރުވެސް ބައްޕައެއް ނާދެއެވެ. އަހަރެންނަށް ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ބައްޕައަށް އިންތިޒާރު ކުރެވުނެވެ. އެހެނީ، ޢުމުރު ދުވަހު އެކުގައި އުޅުނު ބައިވެރިޔާ މުޅި ޢުމުރަށް އަލްވަދާޢު ކިޔާއިރު އެންމެ ގާތުގައި ހުންނަން ޖެހޭނީވެސް އެމީހަކުތާއެވެ. އެންމެ ފަހުގެ ވަޤުތުކޮޅު އައިސް ޖެހުނު ވަޤުތު އަހަރެންގެ ކޮނޑުގައި މީހަކު ކޮށްޓާލީމާ އަހަރެން އެނބުރިލީމެވެ. އެއީ ޖަމާޢަތްތެރިއެކެވެ. މަންމަގެ މޫނު އަޅަން ތައްޔާރުވާން ބުންޏެވެ. ބައްޕައަށް އިންތިޒާރުކުރާ ވާހަކަ އަހަރެން ބުނެލީމެވެ. ބައްޕަ އަންނަނީ އެހެން ރަށަކުންތޯ އެމީހާ އަހަރެންނާއި ސުވާލުކޮށްލިއެވެ. އަހަރެން ނޫނެކޭ ބުނުމުން ދެން އެހެންވިއްޔާ އިތުރަށް އިންތިޒާރު ކުރުމުގެ ބޭނުމެއް ނެތްކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ. އޭނާ އެބުނީ ރަނގަޅު ވާހަކައެކެވެ.  އެހެނީ އެއްފަސްގަނޑެއްގައި ހުރެ، މިހާއިރު ވީއިރު ނާދެވުނު މީހަކަށް ދެން އިތުރަށް އިންތިޒާރުކުރުމެއްވެސް ނެތްތާއެވެ. މަންމަގެ މޫނުއަޅާ ނިންމާ، ސަންދޯކަށްލާފައި އަހަރެން ކޮޅަށް ތެދުވެލިއިރު އަހަރެންގެ ކުރިމަތީގައި ބައްޕަ ހުއްޓެވެ. މޫނުމަތިން ހިތާމައިގެ ކުލަވަރު ފެންނަން ހުއްޓެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެއީ އަހަރެންނަށް ޤަބޫލުކުރަން އުނދަގޫ ކަމަކަށް ވިއެވެ. އެއާއި ޚިލާފަށް އަހަރެން ކައިރިޔަށް އައީ އަމަށަކު ރުޅިއެއް ނޫނެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެއީ އިތުރު ވާހަކައެއް ދައްކާނެ ދަނޑިވަޅެއް އަދި މާހައުލެއްވެސް ނޫންތާއެވެ. އެހެންކަމުން އިތުރު އެއްޗެއް ނުބުނެ ސަންދޯއް އުފުލުމަށް އަހަރެން އެނބުރިލީމެވެ. ބައްޕަވެސް އެއްފަރާތަށް ޖެހިލާފައި ސަންދޯކުގައި ހިފާލިއެވެ. ޖުމާނާއާއި ޖުވޭދާ ރޮމުން ރޮމުން ކަށުނަމާދަށް އަރަން ތައްޔާރުވަމުން ދިޔައެވެ. އަހަރެން އެކުދިން ކައިރިޔަށް ދާން ބޭނުންވީމެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެންމެ އިސް ވާޖިބު އިސްކުރަން ޖެހޭނެތާއެވެ. އެކުދިން މިއަދު އެތިބީ އެކަންޏެވެ. އެކަކު އަނެކަކަށް އެހީވަމުން ހުރިހާ ކަމެއް ފުރިހަމަ ކުރަމުން ގެންދިޔައެވެ. މަންމަގެ ޖަނާޒާގައި ބައިވެރިވާކަށް މާގިނަ މީހުންނެއްވެސް ނާދެއެވެ. އަހަރެންގެ ރައްޓެހިންގެ ތެރެއިންވެސް ހުރީ ޙާޝިމު އެކަންޏެވެ. އެންމެ ކުޑައިރުއްސުރެ އެކުގައި އުޅުނު ދެ ރަޙުމަތްތެރިންވެސް މިއަދަކު ފެންނާކަށް ނެތެވެ. ޖުމާނާއާއި ޖުވޭދާގެ ގާތް ދެތިން ރައްޓެހިން އެކުދިންގެ ގާތުގައި ތިއްބެވެ. އަވަށްޓެރިންގެ ގިނަ މީހުން ނާންނާނެކަން އަހަރެންނަށް މާކުރިންވެސް އެނގެއެވެ. އެހެނީ އަހަރެންގެ މަންމައަކީ އަބަދުވެސް އަވަށްޓެރިންގެ މެދުގައި ބަދުނާމުވެފައިވާ މީހެކެވެ. އެހެންކަމުން މަންމައާއި ގުޅިގެން އުޅޭ މީހުންނެއް އަވަށްޓެރިންގެ ތެރެއަކު ނުތިބެއެވެ.

މަންމަގެ ކަށުކަމާކެމީގެ ހުރިހާ ކަމެއް ނިންމާލުމަށްފަހު އަހަރެން ދިޔައީ ކޮއްކޮމެން ގޮވައިގެން ގެއަށެވެ. ސަހަރާއިން ނިކުތުމަށްފަހު އަހަރެމެން ގެއަށް ދިޔުމާއި ހަމައަށްވެސް ބައްޕައެއް ނުދެކެމެވެ. ސަހަރާއިން ނިކުމެގެން ދިޔައީ ކޮންތާކަށް ކަމެއްވެސް ނޭންގެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެކަމާ މާބޮޑަށް ވިސްނާކަށްވެސް އަހަރެންނެއް ނުހަދަމެވެ. އެހެނީ ކޮއްކޮމެންނަށް އަޅާލާ އެމީހުން ހަމައަކަށް އެޅުވުން އަހަރެންނަށް މާ މުހިންމު ކަމުގައި އަހަރެން ދެކެމެވެ. އެހެންނަމަވެސް ގެއަށް އައުމާއިއެކު، ބައްޕަ ކޮބައިތޯ ޖުވޭދާ ސުވާލުކުރިއެވެ. އެވަޤުތު އޭނާގެ ކައިރީގައި ބައްޕަ ހުންނަން ބޭނުންވެފައިވީ ކަހަލަ ގޮތަކަށެވެ. އެވަޤުތު އަހަރެމެން ތިންބެއިންނަށް އެއްފަހަރާ ބަލައިލެވުނީ ބައްޕަގެ އަޑު އައި ދިމާއަށެވެ. ”އަހަރެން މިއުޅެނީ މިތާ.“ ބައްޕަ ނިކުތީ މަންމަގެ ކޮޓަރި ތެރެއިންނެވެ. ”ބައްޕަ، މަންމަގެ ޖަނާޒާގައި ބައިވެރިވާކަށް ނުދަންތަ؟“ ޖުވޭދާ ސުވާލުކޮށްލިއެވެ. ”އަހަރެން ދިޔަ ވާހަކައެއް މިހިރަ މީހާއެއް ނުބުނޭތަ؟“ އެހެން ބުނަމުން އައިސް ޖުވޭދާ ކައިރީގައި ބައްޕަ އިށީންދެލިއެވެ. އަދި އޯގާތެރިކަމުން ފުރިގެންވާ ނަޒަރަކުން ޖުވޭދާއާއި ދިމާއަށް ބަލައިލިއެވެ. އޭރު ބައްޕަގެ އަތުގައި ފަތް ޖަހާލާފައި އޮތް ކަރުދާހެއް އޮތެވެ. އެއީ ކޯޗެއްތޯ ޖުވޭދާ ސުވާލުވެސް ކޮށްލިއެވެ. ”މިއީ ކަލޭމެންގެ މަންމަ އެންމެ ފަހުން ހެދި ޓެސްޓުތަކުގެ ނަތީޖާ.“ އަހަރެން ދިޔައީ ސިއްސައިގެންނެވެ. އާނއެކެވެ. މަންމަގެ ފުރާނަނެތް މަސްގަނޑު ގެއިން ނެރެގެން ގެންދިޔައިރު ރިޕޯޓުތައް ގެންދާކަށް އަހަރެން ހަނދާނެއް ނެތެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެވަޤުތު ޑޮކްޓަރު ކުރެއްވި ހުރިހާ ސުވާލަކަށް އަހަރެން އެއްވެސް ދޮގެއްނެތޮ ތެދުތެދަށް ޖަވާބު ދިނީމެވެ. ހޮސްޕިޓަލްގެ ރެކޯޑުތަކުން މަންމަގެ މަރުގެ ސަބަބުވެސް އެމީހުން ދެނެގަތެވެ. ”ތި ރިޕޯޓުތައް ނަގައިގެން ކީއްކުރާނަމޭ ހިތާ ތިއުޅެނީ؟“ އެއޮއް ހުރިހާ އިރު އަހެރެން ހިފަހައްޓައިގެން ހުރި ރުޅިގަނޑު އުތުރި އަރައިގެން ދިޔައެވެ. އަދި ބައްޕައާއި ދިމާއަށް ބާރަށް ހިނގައިގަތީމެވެ. އަހަރެން އަރާ ހަމަވާން ވާއިރަށް ބައްޕަ އެތަނުން ތެދުވެގެން އަހަރެންނާއި ދިމާއަށް ހިނގައިގަތެވެ. ”ޖުނޭދު ހަމަޖެހިލަ ބަލަ. އަހަރެން މި ރިޕޯޓު ހޯދާލަން މި އުޅުނީ އަހަރެންވެސް ހަދަންޖެހޭ ޓެސްޓެއް އޮވެދާނެ ކަމަށް ބަލާފައޭ. އެކަމަކު އަހަރެންނަކަށް ހިއެއްނުވޭ އެކަހަލަ ކަމެއް އަހަރެންނަށް ކުރަން ޖެހޭނެހެނެއް.“ މަލާމާތުގެ ރާގަކަށް އެއްމިޔަކަނުން ހީލަމުން ބައްޕަ ބުނެލިއެވެ. އަހަރެމެން ތިންބެއިންވެސް ހައިރާންވެފާ ބައްޕައާއި ދިމާއަށް ބަލަހައްޓައިގެން ތިބީމެވެ. ”ކަންބޮޑު ނުވޭ.“ ޖުވޭދާ ލިބުނު ފަހުން އަހަރެމެން ދެމީހުންގެ ނިދާ ކޮޓަރި ވަކިކޮށްފަ ހުރިކަން ތި ތިންކުދިންނަށްވެސް އެނގޭނެ.“ އެއްވެސް ޖެހިލުމެއްނެތި ބައްޕަ ބުނެލިއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެބުނީ ތެދެކެވެ.  މަންމައާއި ބައްޕަ ވަކިން އުޅޭތާ ސާދަވަރަކަށް އަހަރު ވެދާނެއެވެ. އެކަމާ ގުޅޭގޮތުން މަންމަ ކައިރީގައި އަހަރެން ނުސީދާކޮށް އެތައް ފަހަރަކު ސުވާލުވެސް ކުރީމެވެ. އެހެންނަމަވެސް މަންމަގެ ފަރާތުން ލިބެމުން އައީ ހަމަ އެންމެ ޖަވާބެކެވެ. އެއީ ބައްޕަ ބޭނުންވާ ގޮތްކަމަށް ވާތީ ކަމަށްބުނެ ކޮންމެ ފަހަރަކުވެސް މަންމަ އެކަން ނިންމާލައެވެ. އަހަރެންވެސް މާބޮޑަކަށް އެކަމާ ސުވާލުތައް ގިނަކޮށްގެން ދިގުދަންމާކަށް ނޫޅެމެވެ. އަހަރެންނަށް ރަނގަޅީވެސް ވީހާވެސް ބޮޑަކަށް ބައްޕަ މަންމައާއި ދުރުގާ ހުރުން ކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭތީއެވެ. އެހެނީ، ބައްޕަ ކައިރީގައި އުޅޭނަމަ މަންމައަށް އުފުލަން ޖެހެނީ އިތުރު ތަކުލީފު ތަކެއްކަމަށް ވާތީވެސް މެއެވެ. އެހުރިހާ ކަމެއް އެހެން ހުރިއިރުވެސް ބައްޕަގެ ފަރާތުން މަންމައަށް އުފުލަން ޖެހުނު ބަރަޔާއި ވޭން ވަކި ކުޑައެއް ނޫންތާއެވެ. މަންމަގެ ބަލި ޙާލަތު ބޮޑުވުމާއި ހަމައަށް ކޮންމެ ދުވަހަކު ކަހަލަ ގޮތަކަށް އެތައް ބަޔަކާއި މަންމަ ހަވާލުކުރަމުން ގެންދިޔައެވެ. މަންމަގެ އެތައް އާދޭހަކަށް ބީރުކަންފަތް ދެމުންނެވެ. އެކި ގޮތްގޮތަށް ބިރުދައްކަމުންނެވެ. ނުވިތާކަށް އަހަރުމެން ތިންބެއިންނަށް ގެއްލުން ދޭނެކަމަށްވެސް ބުނަމުންނެވެ. ”އެކަމަކު އަހަރެން މިދަނީ މި ރިޕޯޓުތައް ހިފައިގެން ޑޮކްޓަރު ކައިރިއަށް. އަހަރެންނާއިއެކު ޖުނޭދު ދިޔުން އެއީ އަހަރެންގެ ވަރަށްބޮޑު އެދުމެއް.“ އަހަރެންގެ ނަން ބުނި އަޑަށް ސިއްސައިގެން ގޮސް ބައްޕައާއި ދިމާއަށް އަހަރެން ބަލައިލީމެވެ. ”އެކީއްކުރަން އަހަރެން ގެންދަން ތިއުޅެނީ؟“ ފާޑަކަށް ލޯ އަޅާލާފައި އަހަރެން ސުވާލުކޮށްލީމެވެ. ”މީގަ އޮތް ތާރީޚަކީ އިއްޔެ ނޫން އިހަށްދުވަހުގެ ތާރީޚް. އަދި މިވީ އެންމެ ދެދުވަސް. އެއްވެސް ކަހަލަ ފަރުވާއަކަށް ދިޔުމުގެ ކުރިން ޝަރީފާ އެދިޔައީ. އެހެންވީމަ މީގެ އަސްލު ޙަޤީޤަތް ބަލާކަށް ޖުނޭދު ބޭނުމެއް ނުވޭތަ؟ މަންމަ ވަކިވެގެން ދިޔުމުގެ ހިތާމަ އޮތަސް ބައެއް ކަންކަމުގަ ބުއްދި އިސްކުރުން މުހިންމު ކަމަކަށްވެސް ނުދެކެންތަ؟“ ”ދެން ހެޔޮ ތިކަން ކުރަން ނޫޅުނަސް. ތި ހުރިހާ އެއްޗެއް ބެލިއެކޭ ކިޔާފަ މަންމަ ދެން އެނބުރި އަންނާނެތަ؟“ ވަރަށް ރުޅިގަދަ ވެފާ އެހެނަސް ބާރަށް ރޮމުން ޖުމާނާ ބުނެލިއެވެ. އެވަޤުތު އަހަރެން ޖުމާނާގެ ކައިރިޔަށް ޖެހިލީމެވެ. ”ކޮއްކޯ، ތީ ރަނގަޅު ވާހަކައެއް. އެކަމަކު އެބުނަނީކީވެސް މުޅިޔަކުން ދޮގެއް ނޫން. ދޮންބެ ބޭނުން އަސްލު މަންމަގެ ޙާލަތު އެހާ އަވަހަށް ގޯސްވި ސަބަބު ބަލައިލަން.“ އަހަރެންގެ ވާހަކަ އަޑުއަހާފާ އެންމެ ރަނގަޅޭ ބުނުމާއިއެކު، އެއްބަސް ވުމުގެ ގޮތުން ޖުމާނާ މަޑުމަޑުން ބޯޖަހާލިއެވެ. އެވަޤުތު އަހަރެން ބައްޕަގެ ކައިރިޔަށް ޖެހިލާފައި އަތުގައި އޮތް ރިޕޯޓު ދަމައިގަތީމެވެ. ”މި ރިޕޯޓެއް ކަލޭ އަތަކަށް ނުދޭނަން. އަހަރެންގެ މަންމަ އެދިޔައީ. ދެން އިތުރު އެއްވެސް ގޮތަކަށް މަންމަ ބަދުނާމު ކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ކަލެއަށް ދޭކަށް އަހަރެން ބޭނުމެއް ނޫން.“ ބައްޕަ ފާޑަކަށް ހީލާފައި އެންމެ ރަނގަޅޭ ބުނެލިއެވެ.

އެހުރިހާ ވާހަކައެއް ދައްކަމުން ގެންދިޔައިރުވެސް އަހަރެންނަށް ފާހަގަ ކުރެވުނު އެއްކަމެއް އޮތެވެ. އެއީ ބައްޕަގެ މޫނުމަތިން އެއްވެސް ކަހަލަ ހިތާމައެއް ފިކުރެއް ފެންނަން ނެތުމެވެ. ޢުމުރުދުވަހު އެކުގައި އުޅުނު ޙަޔާތުގެ ބައިވެރިޔާ ވަޅުލާފާ އައިތާ އަދި މިއުޅެނީ މާގިނައިރުތަކެއް ނުވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ޙަޔާތުގެ މުހިންމު ބައެއް އުނިވެގެން ދިޔަކަމުގެ އިހުސާސްވެސް ބައްޕައަށް ނުވާކަހަލައެވެ. އެހުރިހާ ކަމެއް ފެންނަމުން ދިޔަވަރަކަށް އަހަރެންނަށް މި އާދެވެނީ ރުޅިކަމެއް ނުވަތަ މި ވެވެނީ އަންތަރީސްކަމެއް ބުނެދޭކަށް ނޭންގެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެނގޭހާވެސް އެއްޗަކީ، ބައްޕައަކީ އިންސާނިއްޔަތު ކަމުގެ ޒައްރެއްގެ މިންވަރުވެސް ހުރި މީހެއް ނޫންކަމެވެ. ޙަޤީޤަތަށް ބުނާނަމަ، މިއަދު އަހަރެމެން ތިންބެއިންގެ އެންމެ ގާތުގައި ހުންނަންޖެހޭނެ މީހަކީ އެއީތާއެވެ. ފިރުމާލާ ލޯބިދޭންވެސް ހުންނަން ޖެހޭނެ މީހަކީވެސް އެއީއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެކަހަލަ އެއްވެސް ކަމަކަށް ޚިޔާލެއް ފިކުރެއްވެސް ނެތްކަހަލައެވެ.  ކޮންމެއަކަސް އަހަރެން ކައިރީގައި އަންނާށޭ ބުނަމުން ބައްޕަ ބޭރަށް ނިކުތުމަށް ހިނގައިގަތެވެ. އަހަރެން ބޭރަށް ދިޔުމަށް ހިނގައިގަތުމާއިއެކު، ދެފިޔަވަޅު ފަހަތަށް ޖައްސާލީމެވެ. އަދި އިހަށް މަޑުކުރުމަށް ބުނެ ބައްޕައަށް ގޮވާލީމެވެ. ކިހިނެއްވީތޯ އަހަމުން ބައްޕަވެސް ގޭތެރެއަށް ވަނެވެ. ”ކޮއްކޮމެން އެކަނި ބަހައްޓާފަ ނުދާނަން. އަހަރެން ގެއިން ނިކުތުމަށްފަހު ކޮއްކޮމެން ތިބޭނީ އެކަނިކަން ހަނދާން ނެތުނީތަ؟“ މިކަހަލަ ނާޒުކު ދަނޑިވަޅެއްގައި ދެކުދިން އެކަނި ގޭގައި ބައިތިއްބާފައި ދާކަށް އަހަރެންގެ ހިތެއް ނުރުހުނެވެ. ”އެންމެ ރަނގަޅު. ޖުމާނާމެންވެސް ބައްޕަމެންނާ އެއްކޮން ހިނގާ. އެކަމަކު މިކަމުގަ އެއްވެސް ލަހެއްފަހެއް ވާކަށް އަހަރެން ބޭނުމެއް ނޫން.“ ބައްޕަ އެހެން ބުނުމާއިއެކީ، ދެކުދިން އެކަކު އަނެކަކާއި ދިމާއަށް ބަލައިލިއެވެ. އެއަށްފަހު އަހަރެންނާއި ދިމާއަށް ބަލައިލިއެވެ. އަހަރެން މަޑުމަޑުން ބޯ ޖަހާލީމެވެ. ދެކުދިން އަހަރެމެންނާއިއެކު ހޮސްޕިޓަލަށް ދިޔުމަށް ހިނގައިގަތެވެ. ބައްޕަގެ ކެތްތެރިކަން މިހާ ކުޑަވެގެން މިއުޅެނީ ކޮންކަމަކާ ކަމެއް އަހަރެން ތިންބެއިން ކުރެ އެކަކަށްވެސް ނުވިސްނުނެވެ.  އެކަމުގެ ވާނުވާ ބަލަންވެސް އެބަ ޖެހޭތާއެވެ. ހީވާގޮތުން ކޮއްކޮމެންގެ ވިސްނުމުގައިވެސް އޮތީ އެޚިޔާލެވެ. އެކުގައި ދިޔުމަށް އެހާ އަވަހަށް އެއްބަސް ވެވުނީ އެހެންވެ ކަމަށް ވެދާނެއެވެ. ހަމަ ގައިމުވެސް އަހަރެން ބޭނުންވީ އެގޮތެވެ.

ހަތަރު މީހުން އެކުގައި ގޮސް ހޮސްޕިޓަލަށް ވަދެ، ކުރަން ބޭނުންވާ ކަންތައް ކައުންޓަރުގައި ބުނެލީމެވެ. ކަން ކުރަންވީ ގޮތުގެ އިރުޝާދު ދެއްވުމާއިއެކު ޑޮކްޓަރ އިންނެވި ކޮޓަރި ބުނެދެއްވިއެވެ. އަހަރެމެން ހިނގައިގަތީ އެދިމާއަށެވެ. އަހަރެމެން ވަކި ހިސާބަކަށް ދިޔަތަނާ މަންމަ ބެއްލެވި ޑޮކްޓަރ އަހަރެމެންނާއި ދިމާއަށް އަންނަތަން ފެނުނެވެ. ހީވާގޮތުން އެދުރުވަނީ ޑިޔުޓީ ނިންމަވާފަ ގެއަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް އަހަރެމެންނާއި އަރާ ހަމަވުމުން އަހަރެން ޑޮކްޓަރަށް ގޮވާލީމެވެ. އަހަރެންގެ އަޑު އިވުމުން ޑޮކްޓަރ މަޑުކޮށްލައްވާފައި އަހަރެންނާއި ދިމާއަށް ބައްލަވާލެއްވިއެވެ. އަދި އަހަރެންގެ ކޮނޑުގައި އަތް އަޅާލާފައި ކިހިނެއް ހަދަންވީތޯ ސުވާލު ކޮށްލެއްވިއެވެ. އަހަރެން ހޮސްޕިޓަލަށް އައި ބޭނުން ޑޮކްޓަރަށް ނަންގަތީމެވެ. ޑިޔުޓީ ނިންމަވާފައި ގެއަށް ދުރުވަނީ ކަމަށް ބުނުއްވިއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އަހަރެންގެ އެދުމުގެ މަތިން މަޑުކޮށްލައްވާފައި އަހަރެމެން ގޮވައިގެން ކޮޓަރިއަށް ދުރުވެ ރިޕޯޓް ބައްލަވާލެއްވިއެވެ. އަދި މަންމައާއި ބެހޭގޮތުން ތަފާތު ސުވާލުތައް ކުރެއްވިއެވެ. ހުންއަންނަތާ ކިހާ ދުވަހެއް ވެއްޖެތޯވެސް އެއްސެވިއެވެ. އަހަރެންނާއި ޖުމާނާއަށް އެނގޭ ހުރިހާ އެއްޗެއް ޑޮކްޓަރަށް ކިޔައިދެއްވީމެވެ. އެވަޤުތު ފުންނޭވާއެއް ލެއްވުމަށްފަހު، ޑޮކްޓާރުގެ ޖަވާބު އިއްވިއެވެ. ”އެންމެ ފުރަތަމަ ޖުނޭދު އަހަރެން ކައިރިޔަށް މަންމަ ގޮވައިގެން އައި ދުވަހު ޝައްކުވެގެން ޓެސްޓު ހަދަން ބުނީމަ ހެދި ޓެސްޓުން އެޗް. އައިވީއަށް ފައްސިކަމަށް ދެއްކި. އެކަމަކު އޭގެފަހުން ހެދި ރިޕޯޓުތަކުން އެނގުނު އެއިޑްސްއަށް ބަދަލުވެފަ ހުރިކަން. ފުއްޕާމޭގަވެސް ވަރަށް ބޮޑަށް ޖަރާސީމު ހުރި. ނިޔުމޯނިޔާ ހުރީމަ ހުންވެސް ނުފިލާ އެހުރީ. އެހެންނަމަވެސް..“ ޑޮކްޓަރުގެ ވާހަކައަށް ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ހުއްޓުމެއް އެރިއެވެ. އަހަރެން އިތުރަށް ސުވާލުކުރުމުން ޑޮކްޓަރު ޖަވާބު ދިނެވެ. ”އަހަރެންނާއި ޖުނޭދުއާއި މާގިނަ ވާހަކަތަކެއް ނުދެއްކެނިސް ޖުނޭދު ނިކުމެގެން ދިޔައީ. އަހަރެން ހީކުރީ މަންމަ ގޮވައިގެން އަންނާނެކަމަށް.“ އަހަރެންނަށް ރޮވޭ ގޮތްވިއެވެ. މަންމައަށް ފަރުވާއެއް ލިބެން އޮއްވާ އަހަރެންނަށް ފަރުވާ ކުޑަކުރެވުނު ކަމުގެ އިހުސާސް ކުރެވެން ފެށުނެވެ. ”މަންމަ މިކޮޅަށް ގެނައިނަމަ ފަރުވާ ލިބުނީސްތޯ؟“ ވަރަށް މާޔޫސްކަމާއިއެކީ އަހަރެން އަހާލީމެވެ. ”ނޫނޭ. އެއިޑްސްއަކީ އަދި މިހާތަނަށް އެއްވެސް ފަރުވާއެއް ހޯދިފައިނުވާ ބައްޔެއް. އެކަމަކު އަހަރެންގެ ހިތުގަ އަދިވެސް ސުވާލު އުފެދިފަ މިއޮތީ ޝަރީފާއަށް އެހެންވާން ޖެހުނު ސަބަބެއް ނޭންގުނީމަ.“ އެވަޤުތު ބައްޕަ ވާހަކަ ދައްކަން ފެށިއެވެ. އެހެންނަމަވެސް މިފަހަރު ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ ކުރިން ޖުމާނާއާއި ޖުވޭދާ ބޭރަށް ނިކުމެލުމަށް ބައްޕަ ބުންޏެވެ. އެކުދިންވެސް ކިޔަމަންތެރިކަމާއިއެކީ ބޭރަށް ނިކުތެވެ. ”އެކަހަލަ ކަމެއް ދިމާވެދާނެ ސަބަބުތަކަކީ ކޮބައިތޯ ޑޮކްޓަރު ބުނެދެއްވަފާނަންތޯ؟ އަދި މި އެކަކު ގައިން އަނެކަކުގެ ގަޔަށް އައުމަށް ކިހާ ދުވަހެއް ނަގާނެތޯ؟“ ބައްޕަ ކުރަން ބޭނުންވާ ސުވާލު، ކުރަން ނޭންގިގެން އުޅޭހެން އަހަރެންނަށް ހީވިއެވެ. ”ބައްޕަ އެބުނަނީ، ގާތްގަނޑަކަށް ކިހާ ދުވަހަކުންތޯ މި ބަލި ހުރިކަން އެނގޭނީ. ދޯ ބައްޕާ.“ ބައްޕައާއި ދިމާއަށް ފާޑަކަށް ބަލައިލަމުން އަހަރެން ބުނެލީމެވެ. އެސުވާލުގެ ޖަވާބާއިއެކު ވަރަށް ތަފްޞީލުކޮށް ހުރިހާ މަޢުލޫމާތެއް ޑޮކްޓަރު ދެއްވިއެވެ. ޑޮކްޓަރުގެ ވާހަކަ ނިމުމުން ބައްޕަ ހަމަޖެހުމުގެ ފުން ނޭވާއެއްލީ މަންޒަރު އަހަރެންނަށް ފެނުނެވެ. އަދި އެހާ އަވަސްކުރަން ބޭނުންވެގެން އުޅުނު ސަބަބުވެސް އަހަރެންނަށް އެނގުނެވެ.  އެހެންނަމަވެސް އަހަރެންގެ ހިތުގައި ވަރަށް ބޮޑު ސުވާލެއް އުފެދުނެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެސުވާލު ޑޮކްޓަރާއި ކުރާކަށް އަހަރެން ގަސްތެއް ނުކުރަމެވެ. އެހެނީ އެކަމުންވެސް އަހަރެންގެ މަންމަގެ ޙަޤީޤަތް އެނގިދާނެކަމުގެ ބިރު އަހަރެންގެ ހިތުތެރޭގައި އޮތީތީއެވެ. މަންމަގެ ހަށިގަނޑަށް ވައިރަސް ވަންނާނީ ކޮންމެވެސް މީހެއްގެ ފަރާތުންތާއެވެ. އެހެންނަމެވެސް އެއީ ކާކުކަމެއް އެނގޭނީވެސް ކިހިނަކުން ހެއްޔެވެ؟ އެހެނީ އެއީ އެންމެ މީހެއް ދެމީހެއް ނޫނެވެ. އެތައް ބައެކެވެ. އެކަމާ ގުޅިގެން އަހަރެން ބައްޕަ ކައިރިން އޮޅުން ފިލުވަން ބޭނުން އެތައް ކަމެއް އެބަ ހުއްޓެވެ. އެހެނެއްކަމަކު އެކަހަލަ އެއްވެސް ކަމެއް ބައްޕަކައިރިން އަހަރެން އޮޅުން ފިލުވާނީވެސް ކިހިނަކުން ހެއްޔެވެ؟ ލަދުވެތިކަމުގެ ފަރުދާއަކީވެސް ވަކި ހިސާބަކުން އަޅަން ޖެހޭނެ އެއްޗެއްތާއެވެ. އެހުރިހާ ކަމަކާ ވިސްނާލުމާއިއެކު އަހަރެންގެ ގާތަށް އައީ ރުޅިއެވެ. އިހުނަށްވުރެ ބޮޑަށެވެ. ބައްޕަގެ ވަސްވެސް މި ބިމުން ފޮހެލާހާ ރުޅި އަހަރެންނަށް އާދެވުނެވެ. އެކަމަކު އަހަރެން އިސްކުރީ ކެތްތެރިކަމެވެ. ބައްޕަގެ ދަރަޖައަށް ވެއްޓެންވެސް ބޭނުންނުވީތީއެވެ. ކޮއްކޮމެންގެ ޚިޔާލުވެސް އޮތީތީއެވެ. އަހަރެން ޑޮކްޓަރު ކޮޓަރިން ނިކުމެގެން ދިޔައީ ބައްޕަ އަހަރެންނަށް ގޮވަގޮވާ އޮއްވައެވެ. ބައްޕަ ފެންނަ ހިސާބުގައި މަޑުކޮށްފިނަމަ ދެންވާނެ ގޮތަކާއިމެދު ވިސްނާވެސް ލާފައެވެ.

އަހަރެން އެއައިގޮތަށް އައީ ގެއަށެވެ. ޖުމާނާމެންވެސް ގައިގަ ހުރި ބާރެއްލާފައި އަހަރެންނާއިއެކު ހިނގާފާ އައެވެ. ވީކީއްތޯ ސުވާލެއްވެސް ކޮށްލާކަށް ދެކުދިންކުރެ އެއްކުއްޖަކަށްވެސް ނުކެރުނެވެ. އަހަރެން އައިގޮތަށް އައިސް އަލަމާރި މަތީގައި ހުރި ފޮށި ނަގާ، ހުޅުވާލުމާއިއެކު އަންނައުނުކޮޅު އެއަށް އަޅަން ފެށީމެވެ. އަދި ޖުމާނާމެން ގާތުގައިވެސް އެމީހުންގެ އެއްޗެހި ފޮށްޓަށް އަޅަން ބުނީމެވެ. އެހެންނަމަވެސް މިފަހަރަކު އެކުދިންނަކަށް ކެތެއް ނުވިއެވެ. ދެކުދިން އެއްފަހަރާ ކަހަލަ ގޮތަކަށް އަހަރެންނާއި ސުވާލުކުރިއެވެ. އަހަރެން މިހާބޮޑު ނިންމުމެއް ނިންމި ސަބަބު ދެކުދިންވެސް އޮޅުންފިލުވަން ބޭނުންވިއެވެ. އާނއެކެވެ. މަންމަގެ މަރުގެ ސަބަބު ދެކުދިންނަށްވެސް އެނގެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެހާ ހިސާބަށް މަންމަ ދިޔަ ސަބަބެއް އެކުދިންނަކަށް ނުވިސްނެއެވެ. ޖުމާނާއަށް އަންދާޒާ ކޮށްލެވުނަސް ޖުވޭދާއަކަށް ރެއަކާވެސް ނުލާނެތާއެވެ. އެހުރިހާ ވާހަކަތަކެއް އަހަރެން އެދެކުދިން ކައިރިގައި ދައްކާނީވެސް ކިހިނަކުން ހެއްޔެވެ؟ އެހުރިހާ ފިކުރަކާއި ވިސްނުމެއްގައި ހުރެ ރުޅިގަދަ ކުރުމަށްވުރެ މިކަހަލަ މާޙައުލަކުން ދުރަށްދިޔުން މާ ހިތަށް ފަސޭހަވާނެ ކަމަށް އަހަރެންގެ ހިތް ބުނަމުން ގެންދިޔައެވެ. އަހަރެން އެކުދިންނަށް ދިނީވެސް އެކަހަލަ ޖަވާބެކެވެ. ބައްޕަ ކަހަލަ މީހެއްގެ ކުރިމަތީގައި އުޅުމަށްވުރެ މަގުމަތީގައި އުޅެންވެސް މާ ހިތްހަމަ ޖެހޭކަމަށް އަހަރެން ބުނީމެވެ. އަހަރެންގެ ނިންމުމަށް ދެކުދިންވެސް އެއްބަސްވެ، ގެއިން ނިކުންނަށް ތައްޔާރުވިއެވެ. އަހަރެމެން ތިންބެއިން ގެއިން ނުކިންނަން ތައްޔާރުވި ވަޤުތު ބައްޕަ އައިސް ގެއަށް ވަނެވެ. އަހަރެމެން ގެއިން ދާން އުޅޭ ސަބަބު ބައްޕައަށް އޮޅިފައި ނޯންނޭކަން އަހަރެންނަށް އެނގެއެވެ. އެހެންނަމެވެސް މަންޒަރު ފެނިފައި ބައްޕަ ކަންތައް ކުރިގޮތުން އަހަރެމެން ތިންބެއިންނަށްވެސް ލިބުނީ ހައިރާން ކަމެކެވެ. އެހެނީ އަހަރެމެން ހީކޮށްގެނެ ތިބީ އަހަރެމެން ގެއިން ދިޔުން އެއީ ބައްޕަ އެދޭނެގޮތް ކަމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް ބައްޕަ އަހަރެމެންނާއި ކުރިމަތިލީ ވަރަށް މަޑުމައިތިރި ކަމާއި އެހާމެ ކެތްތެރިކަމާއި އެކުގައެވެ. އަހަރެމެން މިދަނީ މިގެއިން ދާށޭ ބުނުމުން ބައްޕަގެ ޖަވާބަކީ އަހަރެމެންނަށް މީގެކުރިން އުންމީދު ކުރަން ހިތަށްވެސް ނާރާ ކަހަލަ ޖަވާބެކެވެ. ”ތިކުދިން މިގެއިން ދާނެކަމެއް ނެތް. ތިކުދިން ހިތްހަމަ ނުޖެހެންޏާ މިގެއިން ދާނީ އަހަރެން.“ ތިން މީހުން ހުރިތަނަށް ގައުވި ކަހަލައެވެ. ބުނާނެ އެއްޗެއްވެސް ނޭންގުނެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެއީ ކާކުކަން އަހަރެންނަކަށް އޮޅިފައެއް ނެތެވެ. އެކަމުގެ ފަހަތުގައިވެސް ކޮންމެވެސް ކަހަލަ ނުބައި ރޭވުމެއް އޮވެދާނެކަމަށް އަހަރެންގެ ހިތް ބުނަމުން ގެންދިޔައެވެ. އެހެންކަމުން އޭގެ ޖަވާބުދޭން އަހަރެން ވިސްނީމެވެ. ”މާ ރަނގަޅުކަމަށް ހެދިގެން އުޅޭނެކަމެއް ނެތް އިނގޭ. އަހަރެންގެ މަންމަގެ އަސްލު ޤާތިލަކީ ތީ. ތި މޫސަ. މިހާރުވެސް ތިއުޅެނީ ކޮންމެސް ރޭވުމެއް ރާވައިގެން އަހަރުމެންނަށް ގެއްލުމެއް ދޭންވެގެން. މަންމަގެ ދުވަސް ދުއްވާލައިގެންވެސް ހިތްހަމައެއް ނުޖެހުނު ދޯ.“ އަހަރެންގެ ރުޅިގަނޑު ހުރީ އަރާ މަތީފަޑީގައެވެ. އެހެންނަމަވެސް ބައްޕަ ހުރީ ވަރަށް މަޑުމައިތިރި ކޮންނެވެ. ވާހަކަވެސް ދައްކަމުން އައީ އެހާމެ މައިތިރި ކޮށެވެ. ”ބައްޕަ ބޭނުމެއް ނޫން ތިކުދިންނަށް އެއްވެސް ގެއްލުމެއް ދޭކަށް. އަހަރެން ޤަބޫލުކުރަން ތިކުދިންގެ މަންމައަށް އިހުމާލުވިން ކަމަށް. އެހެންވީމަ މިއަދު ތިކުދިން ބޭނުންވަންޏާ އަހަރެން މިހުރީ މިގެއިން ދާން ތައްޔާރަށް.“ ބައްޕަގެ ވާހަކަތައް އަޑު އިވުމާއިއެކު ޖުވޭދާ ކޮށްލީ މަޢުސޫމު ސުވާލެކެވެ. ”ބައްޕަ މިގެއިން ގޮސް ވަންނާނީ ކޮންތާކަށް. ބައްޕަވެސް ނެތެއްނު ދާނެތަނެއް؟“ އެސުވާލުގެ ޖަވާބުގައި ބައްޕަ ދިނީ އަހަރެމެންގެ ފައިދަށުން ބިންގަނޑު ކެހިގެން ދިޔަކަހަލަ ޖަވާބެކެވެ. ޖުވޭދާ ސުވާލު ކުރުމާއިއެކީ، ބައްޕަ މަޑުމަޑުން ހިނގާލާފައި އައިސް ޖުވޭދާ ކައިރިއަށް ހުއްޓިލިއެވެ. ”ބައްޕަ ދާނެ ތަން އެބަހުރި. ތި ކުދިންނަށް ނޭންގުނަސް އެކަން ތިކުދިންގެ މަންމައަށް އެނގޭނެ. ބައްޕަގެ އިތުރު އަތްބެއް ހުންނާނެ. ބައްޕަ ދާނީ އެގެއަށް.“

• ނިމުނީ –