ޕާކިސްތާނުގައި ހަމަނުޖެހުންތައް އިތުރުވެ، ފާއިތުވި 10 އަހަރުތެރޭ އެންމެ ގިނަ މީހުން މަރުވީ 2025ގައި

އިބްރާހީމްް ސަމީރު
ޖެނުއަރީ 1, 2026

ފާއިތުވި 10 އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ޕާކިސްތާނުގައި ހިންގި އެކި ހަމަނުޖެހުންތަކުގައި އެންމެ ގިނަ މީހުން މަރުވި އަހަރަކަށް 2025 ވަނަ އަހަރު ވެއްޖެއެވެ. އަވަށްޓެރި އަފްޣާނިސްތާނާއެކު އޮތް ގުޅުން ގޯސްވެ، ހަނގުރާމަވެރި ޖަމާއަތްތަކުގެ ހަމަލާތައް ވަރުގަދަވުމުގެ ސަބަބުން މިދިޔަ އަހަރު ޖުމްލަ 3,967 މީހުން ވަނީ މަރުވެފައެވެ.

ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، 2025 ވަނަ އަހަރު ޕާކިސްތާނުގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކުގައި 1,070 އަށްވުރެ ގިނަ ހަމަނުޖެހުންތައް ވަނީ ހިނގާފައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ބަދަލުކުރެވުނު ބަޑީގެ ހަމަލާތަކާއި، ވައިގެ މަގުން ދިން ހަމަލާތަކުގެ އިތުރުން ޖާނު ގޮއްވާލުމުގެ ބޮމުގެ ހަމަލާތައް ހިމެނެއެވެ. މިއީ 2015 ވަނަ އަހަރަށްފަހު އެ ގައުމުގައި މިފަދަ ހަމަލާތަކުގައި އެންމެ ގިނަ އަދަދަކަށް މީހުން މަރުވި އަހަރެވެ.

ޕާކިސްތާނު ސަރުކާރުން ތުހުމަތުކުރާ ގޮތުގައި މި ހަމަލާތަކުގެ ފަހަތުގައިވަނީ ތަހްރީކޭ ތާލިބާން ޕާކިސްތާން (ޓީ.ޓީ.ޕީ) އެވެ. ޕާކިސްތާނުން ބުނާ ގޮތުގައި އެ ޖަމާއަތުން ހަރަކާތްތެރިވަނީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ ފަސްގަނޑުގައެވެ. އަދި އަފްޣާން ތާލިބާން ސަރުކާރުގެ ނުސީދާ އެހީތެރިކަން އެ ޖަމާއަތަށް ލިބެމުންދާ ކަމަށްވެސް ޕާކިސްތާނުން ބުނެއެވެ. ނަމަވެސް، ކާބުލްގައި އޮތް ތާލިބާން ސަރުކާރުން މި ތުހުމަތުތައް ދޮގުކުރެއެވެ. އަފްޣާނިސްތާނުން ބުނަނީ ޕާކިސްތާނުން ބޯޑަރު ހުރަސްކޮށް ދޭ ހަމަލާތަކުގައި އާންމުން މަރުވަމުންދާ ކަމަށެވެ.

މި މައްސަލަ ހައްލުކުރުމަށް ތުރުކީ އާއި ގަތަރުން އިސްނަގައިގެން ކުރި މެދުވެރިއެއްގެ މަސައްކަތްތައް ވަނީ ނާކާމިޔާބުވެފައެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ދެ ގައުމުގެ ބޯޑަރުގައި ހަމަލާ ބަދަލުކުރުން އިތުރުވެ، ވިޔަފާރީގެ މުއާމަލާތްތަކަށް ވަނީ ބޮޑެތި ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވެފައެވެ. އަފްޣާނިސްތާނުން އެމެރިކާ ސިފައިން ފޭބިއިރު ދޫކޮށްފައިދިޔަ ޒަމާނީ ހަތިޔާރުތައް ޓީ.ޓީ.ޕީ އަށް ލިބުމުން، އެ ޖަމާއަތުގެ ގާބިލުކަން މިހާރު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެފައެވެ.

ދެ ގައުމުގެ ގުޅުން ގޯސްވުމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ޕާކިސްތާނުން އަފްޣާނިސްތާނަށް ކުރާ އެކްސްޕޯޓް ދަށްވެފައި ވެއެވެ. ޕާކިސްތާނުގައި ތިބި އެތައް ހާސް އަފްޣާން ރައްޔިތުންނެއް ވަނީ އެ ގައުމުން ބޭރުކޮށްލާފައެވެ. ޑިޕްލޮމެޓިކް މަގުން މައްސަލަ ހައްލުކުރުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަވަމުންދާއިރު، އިސްލާމްއާބާދުން މިހާރު ބޮޑަށް ބަރޯސާވަމުންދަނީ އަސްކަރީ ބާރުގެ ބޭނުންކޮށްގެން މި މައްސަލަ ހައްލުކުރުމަށެވެ.

މި ލިޔުމާ ގުޅޭ